CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO

  maly_znaczzek_cmkp.gif (2535 bytes)

Program specjalizacji
w
ANGIOLOGII

Warszawa 2000


(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000


 Program specjalizacji przygotował zespół ekspertów

Prof. dr . hab. med. Arkadiusz Jawień - Konsultant Krajowy ds. Angiologii
Prof. dr hab. med. Jerzy Michalak - Polskie Towarzystwo Angiologiczne
Prof. dr hab. med. Waldemar Karnafel - Naczelna Rada Lekarska
Dr hab. med. Andrzej Budaj - Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego
Prof. dr hab. med. Rajmund Adamiec –Katedra i Klinika Angiologii, Wrocław
Prof. dr hab. med. Aldona Dembińska-Kieć - Zakład Biochemii Klinicznej Katedry Biochemii Klinicznej Collegium Medicum UJ, Kraków
Dr hab. med. Rafał Niżankowski – Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych UJ Kraków
Dr hab. med. Waldemar Wysokiński – Katedra i Klinika Angiologii, Wrocław

Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji?

W angiologii mogą specjalizować się lekarze posiadający specjalizację II stopnia w chorobach wewnętrznych, uzyskaną na podstawie dotychczasowych przepisów lub lekarze posiadający tytuł specjalisty w chorobach wewnętrznych, uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25.03.1999 r.

Cel studiów specjalizacyjnych

Specjalizacja w dziedzinie angiologii powinna zapewnić wszechstronne wykształcenie teoretyczne w zakresie specjalności oraz nabycie niezbędnych umiejętności przeprowadzania podstawowych badań zarówno nieinwazyjnych jak i inwazyjnych, właściwą interpretację wszystkich badań w angiologii, pozwalających na postawienie prawidłowego rozpoznania oraz zastosowanie właściwego leczenia.

Wymagana wiedza

Lekarz w okresie specjalizacji powinien osiągnąć wysoki poziom wiedzy w zakresie etiologii, czynników ryzyka, patogenezy, przebiegu choroby i jej powikłań, metod diagnostycznych i ustalenia rozpoznania, doboru leków, sposobu leczenia oraz rehabilitacji.

Wiedza ta powinna obejmować:

1. Choroby układu tętniczego

  • miażdżyca tętnic (w tym ostre, przewlekłe i krytyczne niedokrwienie kończyn)
  • tętniaki
  • choroby o etiologii immunologiczno-zapalnej
  • choroby o etiologii zakrzepowo-zatorowej

2. Choroby układu żylnego

  • żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
  • przewlekła niewydolność żylna
  • zatorowość płucna

3. Choroby układu chłonnego

  • przewlekła niewydolność układu chłonnego
  • zapalne choroby układu chłonnego

4. Mikrokrążenie

5. Nadciśnienie tętnicze

6. Wrodzone wady układu naczyniowego

7. Nowotwory układu naczyniowego

8. Powikłania naczyniowe w przebiegu chorób metabolicznych (cukrzyca, dyslipidemia i inne)

9. Stopa cukrzycowa

10. Zespoły uciskowe

11. Zaburzenia krzepnięcia i fibrynolizy

12. Uwarunkowania genetyczne chorób naczyń

13. Zawodowe choroby naczyń

14. Narządowe powikłania chorób naczyń

15. Zmiany kostne w chorobach naczyń

16. Zmiany skórne w chorobach naczyń

17. Zasady kwalifikacji do leczenia chirurgicznego chorób naczyń (w tym przetoki tętniczo-żylne)

18. Zasady postępowania z chorymi po operacjach układu naczyniowego

19. Urazy układu naczyniowego

20. Zasady promocji zdrowia i prewencji pierwotnej i wtórnej chorób układu naczyniowego

21. Orzecznictwo w chorobach naczyń

Wymagane umiejętności praktyczne

Lekarz w okresie specjalizacji powinien osiągnąć umiejętność samodzielnego wykonywania i interpretacji nieinwazyjnych i inwazyjnych badań angiologicznych oraz zapoznać się praktycznie z zabiegami angiologii inwazyjnej i interwencyjnej.

Lekarz po ukończeniu specjalizacji powinien wykazać się umiejętnością wykonywania następujących badań i zabiegów:

1. Nieinwazyjne

  • segmentarne pomiary ciśnień metodą dopplerowską
  • próby wysiłkowe (na bieżni, przekrwienia reaktywnego, dobutaminowa)
  • diagnostyka ultrasonograficzna układu tętniczego i żylnego

2. Inwazyjne

  • badania izotopowe w angiologii
  • radiologiczne badania kontrastowe

- angiografia
- flebografia
- tomografia komputerowa
- rezonans magnetyczny

  • umiejętność zakładania cewników do dużych naczyń
  • pomiary ciśnienia żylnego

3. Zabiegi i postępowanie lecznicze

  • angioplastyka przezskórna
  • zakładanie stentów naczyniowych
  • miejscowa fibrynoliza
  • embolizacja naczyń
  • terapia bólu niedokrwiennego

4. Zabiegi ratujące życie

  • intubacja
  • prowadzenie reanimacji, różnych metod stymulacji serca, kardiowersji i defibrylacji serca
  • nakłucie osierdzia
  • zabieg odbarczający odmę jamy opłucnej

Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych

Kursy
Kurs wprowadzający

Kurs wprowadzający w pierwszym roku specjalizacji obejmujący zagadnienia epidemiologii, czynników ryzyka, patofizjologii, genetyki i farmakoterapii chorób naczyń.

Kursy doskonalące

Przewiduje się co najmniej 3 kursy doskonalące dotyczące;

  • zaburzeń krzepnięcia i fibrynolizy
  • prewencji pierwotnej i wtórnej chorób naczyń
  • diagnostyki i terapii zaburzeń metabolizmu lipidów i węglowodanów

Staże kierunkowe

W czasie specjalizacji lekarz powinien odbyć następujące staże:

  • kardiologia - 1 miesiąc
  • radiologia interwencyjna – 2 miesiące
  • chirurgia naczyniowa – 2 miesiące (w tym Poradnia Chorób Naczyń i gabinet leczenia ran naczyniowych)
  • poradnia lub oddział diabetologiczny – 1 miesiąc
  • poradnia zaburzeń lipidowych i otyłości – 2 tygodnie

Formy samokształcenia

Studiowanie piśmiennictwa

W czasie specjalizacji lekarz powinien przestudiowac monografie i pozycje piśmiennictwa angiologicznego wskazane przez kierownika specjalizacji. Ponadto powinien aktywnie korzystać z następujących czasopism angiologicznych : Acta Angiologica, Czynniki Ryzyka, Angiology i Vascular Medicine

Przygotowanie publikacji

W porozumieniu z kierownikiem specjalizacji lekarz napisać 2 prace oryginalne lub przeglądowe z zakresu angiologii.

Udział w życiu towarzystw lekarskich

W czasie specjalizacji lekarz powinien:

  • uczestniczyć w działalności Polskiego Towarzystwa Angiologicznego poprzez udział w posiedzeniach i zjazdach
  • uczestniczyć w zjazdach pokrewnych angiologii towarzystw

Kształcenie w wykonywaniu zabiegów i procedur medycznych

Wykaz i liczba minimalna procedur i zabiegów medycznych, w których specjalizujący się lekarz ma obowiązek uczestniczyć:

  • diagnostyka duplex scan układu naczyniowego – 200
  • angioplastyka i stentowanie – 50
  • fibrynoliza miejscowa – 20
  • embolizacja naczyń – 10

Pełnienie dyżurów lekarskich

W okresie specjalizacji lekarz powinien odbyć co najmniej 50 dyżurów w oddziale angiologicznym.

Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych

Kolokwia

Sprawdzanie wiedzy powinno uwzględniać kolokwia z podstawowych dziedzin angiologii, przyjmowane przez kierownika specjalizacji bądź wskazanego przez niego eksperta w określonej dziedzinie:

  • kolokwium z ostrego niedokrwienia kończyn
  • kolokwium z przewlekłego niedokrwienia kończyn
  • kolokwium z krytycznego niedokrwienia kończyn
  • kolokwium z chorób naczyniowych o etiologii immunologiczno-zapalnej
  • kolokwium z tętniaków
  • kolokwium z urazów naczyń
  • kolokwium z nadciśnienia naczyniowo-nerkowego
  • kolokwium z przetok tętniczo-żylnych
  • kolokwium z chorób naczyń doprowadzających krew do mózgu
  • kolokwium z zaburzeń naczynioruchowych
  • kolokwium ze stopy cukrzycowej
  • kolokwium z mikrokrążenia
  • kolokwium z wrodzonych wad układu naczyniowego
  • kolokwium z diagnostyki laboratoryjnej i terapii zaburzeń układu krzepnięcia i fibrynolizy
  • kolokwium z żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
  • kolokwium z przewlekłej niewydolności żylnej
  • kolokwium z chorób układu chłonnego
  • kolokwium z diagnostyki laboratoryjnej i terapii dietą i farmakoterapii zaburzeń metabolizmu lipidów i węglowodanów.

Każdego specjalizującego się w angiologii obowiązuje również zdanie

  • kolokwium z prawa medycznego
  • promocji zdrowia.

Sprawdziany umiejętności praktycznych

Sprawdziany umiejętności praktycznych przeprowadza kierownik oddziału lub pracowni w których specjalizujący się lekarz odbywa obowiązkowy staż. Kierownik ten potwierdza liczbę wykonanych procedur bądź aktywny udział w ich przeprowadzeniu zgodnie z wymogami.

Ocena przygotowanej pracy oryginalnej lub poglądowej

Kierownik specjalizacji jest odpowiedzialny za ocenę merytoryczną i metodologiczną prac napisanych przez lekarza specjalizującego się w angiologii.

Znajomość języków obcych

Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże się praktyczną znajomością w stopniu większym niż dostateczny, co najmniej jednego z języków obcych: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego.

Czas trwania specjalizacji

Czas trwania specjalizacji w angiologii wynosi nie mniej niż 2 lata

Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w angiologii

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:

  • konsultant regionalny w dziedzinie angiologii,
  • przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Angiologicznego,
  • przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej
  • przedstawiciel akademii medycznej z właściwego regionu.

Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji.

W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji.

Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego.

Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych.

 

Warunki kwalifikacji jednostek organizacyjnych do prowadzenia specjalizacji z angiologii

Specjalizacja może być prowadzona przez jednostki organizacyjne, po uzyskaniu wpisu na listę prowadzoną przez Ministra Zdrowia, jeśli odpowiada następującym warunkom:

  • Ośrodek powinien posiadać 10 łóżek, zapewniających pełny zakres diagnostyki i terapii chorób angiologicznych u około 400 chorych rocznie.
  • Zatrudniać na pełnym etacie co najmniej 2 specjalistów w dziedzinie angiologii.
  • Posiadać następujące pracownie, w których przeprowadza się znaczną liczbę badań/procedur diagnostycznych rocznie

- pracownia ultrasonografii dopplerowskiej (około 300
  badań rocznie)
- prób wysiłkowych (około 300 badań rocznie)
- laboratorium diagnostyczne o profilu angiologicznym
  (możliwość przebadania 500 chorych rocznie)
- pracownię radiologii inwazyjnej, wykonującą około 300
  badań naczyniowych w tym angioplastyki i stentowania
  naczyń (dla ośrodków spełniających inne kryteria, ale
  nie dysponujących angiologią inwazyjną i interwencyjną
  dopuszcza się możliwość odbycia przez specjalizanta
  stażu w tym zakresie w innym ośrodku).
- posiadać poradnię angiologiczną lub chorób naczyń
  przyjmującą ponad 1000 chorych rocznie.

W sytuacjach szczególnych, wynikających z potrzeb lokalnych dopuszcza się możliwość kształcenia stacjonarnego w więcej niż jednym ośrodku kształcącym dla odbycia stażu z angiologii inwazyjnej czy chirurgii naczyniowej, diagnostyki i farmakoterapii zaburzeń metabolicznych – na podstawie umowy ośrodków szkoleniowych w ramach etatu rezydenckiego bądź z puli etatów jednostki kierującej na szkolenie.

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000