CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO
 

Program specjalizacji
w
AUDIOLOGII I FONIATRII

Warszawa 2000

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000

Program specjalizacji przygotował zespół ekspertów:

Prof. dr hab. Henryk Skarżyński - Dyrektor Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu
Konsultant Krajowy w Dziedzinie Audiologii i Foniatrii
Prof. dr hab. Antoni Pruszewicz - Kierownik Kliniki Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu
Prof. dr hab. Eugeniusz Olszewski - Przewodniczący Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Otolaryngologii Chirurgów Głowy i Szyi 
Dr med. Małgorzata Mueller-Malesińska - Kierownik Zakładu Audiologii Klinicznej Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu
Dr med. Marzena Kubiczek-Jagielska - Przedstawiciel CMKP, Klinika Otolaryngologii CMKP

Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji?

W audiologii i foniatrii mogą specjalizować się lekarze posiadający specjalizację II stopnia w audiologii, foniatrii, otolaryngologii, otolaryngologii dziecięcej, uzyskaną na podstawie dotychczasowych przepisów lub lekarze posiadający tytuł specjalisty w otorynolaryngologii, uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25.03.1999 r.

Cel studiów specjalizacyjnych

Posiadanie specjalizacji z audiologii i foniatrii upoważnia do diagnozowania, leczenia i rehabilitowania oraz ustalenia rokowania na poziomie specjalistycznym zaburzeń słuchu, głosu, mowy i procesu komunikatywnego. Uzyskanie specjalizacji upoważnia do specjalizowania innych lekarzy i obejmowania funkcji ordynatora w oddziałach audiologii i foniatrii lub kierownika ośrodka diagnostyczno-leczniczo-rehabilitacyjnego i zaburzeń komunikowania się.

Wymagana wiedza

Po zakończeniu specjalizacji lekarz ma wykazać się znajomością poniższych zagadnień z zakresu:

• anatomii szczegółowej, histologii, histochemii oraz ultrastruktury narządu słuchu i równowagi,
• anatomii szczegółowej i fizjologii narządu głosu i mowy, neuroanatomii i neurofizjologii tych narządów, 
• fizjologii narządu słuchu i równowagi, embriologii i genetyki, 
• podstaw akustyki i jej znaczenia dla fizjologii i pomiarów słuchu,
• akustyki głosu i mowy, ze szczególnym uwzględnieniem: podstaw fizycznych, aparatury pomiarowej, metod i sposobów rejestracji, zasad biocybernetyki i mikrostruktury głosu,
• aparatury audiometrycznej i labiryntologicznej, 
• diagnostyki audiologicznej, akumetrii, audiometrii,
• podstaw biolingwistyki,
• podstaw psychologii klinicznej,
• metod badania foniatrycznego,
• wybranych elementów logopedii, 
• instrumentalnych metod stosowanych w foniatrii: (stroboskopia, natężenie głosu, pneumografia, spirometria, glottografia, elektromiografia, badania radiologiczne, metody analizy akustycznej, diagnostyka ultrasonograficzna),
• podstawowych metod badań audiologicznych labiryntologicznych,
• obiektywnych metod badania słuchu, głosu i mowy,
• patofizjologii zaburzeń głosu: (dysfonia dysplastyczna, dysfonia dziecięca, dysfonia porażenna, dysfonie uwarunkowane hormonalnie i genetycznie, zaburzenia głosu w schorzeniach neurologicznych i psychiatrycznych, czynnościowe zaburzenia głosu, zawodowo uwarunkowane zaburzenia głosu, zaburzenia głosu śpiewaczego, zaburzenia głosu organiczne, zaburzenia głosu po leczeniu raka krtani,
• zaburzeń mowy i języka, opóźniony rozwój mowy, zaburzenia artykulacji, zaburzenia płynności mowy, nosowanie, ośrodkowe zaburzenia mowy w tym płynności mowy i języka, zaburzenia mowy i języka w schorzeniach psychiatrycznych,
• zaburzeń słuchu w wieku rozwojowym (etiologia głuchot dziecięcych, czynniki ryzyka w etiologii niedosłuchów, nagła głuchota, ośrodkowe zaburzenia słuchu, możliwość leczenia niedosłuchów przewodzeniowych),
• podstaw w zakresie zaburzeń w połykaniu (dysfagia),
• zasad organizacji, wykonywania i oceny masowych (przeglądowych) badań słuchu u dzieci i dorosłych, 
• znajomości diagnostyki neurologicznej, związanej z zaburzeniami słuchu, mowy i narządu równowagi, umiejętnością interpretacji testów psychologicznych u dzieci, 
• znajomości patologii i leczenia chorób narządu słuchu i równowagi: ucha zewnętrznego, ucha środkowego, ucha wewnętrznego, nerwu VIII oraz części centralnej; wykaże również znajomość nieorganicznych zaburzeń słuchu i równowagi, farmakologii leków stosowanych w chorobach narządu słuchu i równowagi oraz fizjopatologii układu przewodzącego dźwięki oraz wskazania i ocenę wyników operacji poprawiających słuch,
• zasad fonochirurgii,
• podstaw chirurgicznej rehabilitacji głosu, po laryngektomii całkowitej lub częściowej.

Ponadto po ukończeniu specjalizacji lekarz:

• omówi patologię i leczenie zaburzeń słuchu u dzieci, głuchoty wrodzone i nabyte oraz profilaktykę zaburzeń słuchu u dzieci; przedstawi organizację opieki nad dzieckiem głuchym i niedosłyszącym, omówi zasady opieki zdrowotnej, wychowania i szkolnictwa oraz rehabilitacji słuchu u dzieci,
• scharakteryzuje protezy słuchowe u dzieci i dorosłych, wykaże znajomość stosowanych aktualnie protez oraz indywidualnych wkładek usznych, przeprowadzi instruktaż chorych używających aparatów słuchowych,
• poda zasady rehabilitacji słuchu u dorosłych - po nagłej utracie słuchu, po operacjach poprawiających słuch z zastosowaniem protez słuchowych oraz rehabilitacji narządu równowagi i rehabilitacji zaburzeń głosu i mowy,
• scharakteryzuje audiologię przemysłową, działanie hałasu na słuch i na cały ustrój, omówi toksyczne uszkodzenia słuchu, "barotrauma", wibracje, poda zasady profilaktyki zaburzeń słuchu w przemyśle, znaczenie warunków pracy, badań wstępnych i okresowych, kwalifikowanie do pracy, zasady ochrony zbiorczej i indywidualnej,
• scharakteryzuje głuchotę starczą, zasady diagnostyki, profilaktyki i leczenia; wykaże się znajomością patofizjologii wieku starczego; omówi stosowanie aparatów słuchowych u ludzi starych,
• wykaże się znajomością ustawodawstwa i orzecznictwa w zakresie zaburzeń słuchu i równowagi oraz głosu i mowy:

- w zakresie czasowej niezdolności do pracy
- dla celów sądowo-lekarskich
- dla celów ubezpieczeniowych

• przedstawi zasady ochrony narządu słuchu i równowagi, zaproponuje program oświaty zdrowotnej w tym zakresie,
• wykaże się umiejętnością rozpoznawania i leczenia zaburzeń głosu; wymieni jednostki chorobowe (semiotyka foniatryczna); scharakteryzuje choroby zawodowe narządu głosu; omówi zaburzenia głosu w innych schorzeniach (neurologicznych, psychiatrycznych, internistycznych, endokrynologicznych i innych); wymieni metody leczenia zachowawczego, metody leczenia chirurgicznego (fonochirurgia, wybrane zagadnienia z chirurgii dziecięcej, chirurgii szczękowej, chirurgii laryngologicznej, chirurgii plastycznej); omówi podstawy psychoterapii w foniatrii oraz zasady rehabilitacji głosu i zasady higieny głosu,
• wykaże się umiejętnością rozpoznawania , leczenia i rehabilitacji zaburzeń mowy,

- pochodzenia ośrodkowego,
- pochodzenia obwodowego,
- omówi zaburzenia czynnościowe,

• omówi zaburzenia mowy towarzyszące innym chorobom,
• omówi rehabilitację głosu zastępczego po laryngektomii całkwitej i rehabilitacji po zabiegach laryngektomii częściowych,
• wykaże się umiejętnością rozpoznawania, leczenia i rehabilitacji zaburzeń słuchu u dzieci; przedstawi klinikę obwodowych uszkodzeń słuchu, scharakteryzuje ośrodkowe zaburzenia słuchu, problemy agnozji akustycznej; opisze zasady leczenia zachowawczego i chirurgicznego uszkodzeń słuchu, zasady protezowania słuchowego u dzieci i młodzieży,
• przedstawi zasady rehabilitacji głosu i mowy u dziecka głuchego i niedosłyszącego, w tym program rehabilitacji po wszczepieniu implantu ślimakowego,
• wykaże się znajomością orzecznictwa w foniatrii,
• omówi zasady organizacji placówek zajmujących się diagnostyką i leczeniem zaburzeń głosu i mowy,
• przedstawi zagadnienia prawno-lekarskie, z którymi styka się lekarz audiolog i foniatra w praktyce zawodowej.

Wymagane umiejętności praktyczne

Po zakończeniu specjalizacji lekarz wykażę się umiejętnością, wykona lub zapewni nadzór w zakresie:

• biegłego posługiwania się obiektywnymi i subiektywnymi metodami oceny narządu mowy i głosu; 
• biegłego posługiwania się aparaturą audiologiczną i labiryntologiczną;
• wykonania pełnego badania audiologicznego i labiryntologicznego;
• interpretacji i oceny wyników wykonanych badań audiologicznych i labiryntologicznych;
• doboru protez słuchowych u dzieci i dorosłych;
• samodzielnego poprowadzenia zajęć rehabilitacji narządu słuchu i równowagi;
• samodzielnego wykonania wkładek usznych;
• fonochirurgii otochirurgii
• rehabilitacji chorych po operacjach krtaniowych, zwłaszcza po całkowitym usunięciu krtani, chirurgiczna rehabilitacja głosu po operacjach krtaniowych, względnie po całkowitym usunięciu krtani;
• postępowania w ośrodkowych zaburzeniach mowy i języka;
• badań słuchu w wieku rozwojowym ze szczególnym uwzględnieniem możliwości obiektywnej oceny słuchu;
• obiektywnej topodiagnostyki zaburzeń słuchu u chorych w różnym wieku;
• zasad kwalifikowania dzieci z zaburzonym procesem komunikatywnym i/lub uszkodzonym słuchem do odpowiednich szkół;
• protezowania słuchowego u dzieci i dorosłych;
• zasad orzekania o inwalidztwie i chorobie zawodowej w schorzeniach foniatrycznych (głosu, słuchu, mowy i języka);
• praktycznego wykonywania podstawowych badań psychoakustycznych (audiometria tonalna, oznaczanie recruitment);
• ustalania wskazań do badania i interpretacji wyników ERA;
• obiektywnego określania progu słuchowego według zasady cross check principle;
• ogólnych zasad rehabilitacji procesu komunikatywnego u dziecka głuchego;
• wykrywania agrawacji i symulacji głuchoty;
• oceny otoskopowej oraz kwalifikacji do zabiegów otochirurgicznych;
• leczenia zachowawczego różnego typu zaburzeń słuchu lub zmian zapalnych ucha środkowego.

Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych 

Kursy

Kurs wprowadzający

Kurs wprowadzający 1-tygodniowy w pierwszym roku specjalizacji w Klinice Chorób Uszu, Zakładzie Audiologii Klinicznej i Zakładzie Foniatrii Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie lub Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu.

Kursy atestacyjne w każdym roku specjalizacji

• Audiologia i Foniatria - kurs 1-tygodniowy w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie we współpracy z CMKP.
• Audiologia i Foniatria - kurs 1-tygodniowy w Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu we współpracy z CMKP.
• Audiologia i Foniatria - kurs 1-tygodniowy organizowany wspólnie przez Krajowe Towarzystwa Naukowe, których obszar działania obejmuje program specjalizacji audiologii i foniatrii. Corocznie kurs jest uzgadniany przez Zarządy Towarzystw lub specjalistycznych sekcji.

Staże kierunkowe

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do odbycia następujących staży

• Staż z zakresu psychiatrii - 1 miesiąc,
• Staż z zakresu neurologii - 1 miesiąc,
• Staż w zakresie diagnostyki uszkodzeń słuchu u dzieci i dorosłych - 3 miesiące, może być zrealizowany w:

- Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu - Zakład Audiologii Klinicznej,
- Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu,
- Klinikach Otolaryngologii AM w Warszawie, Białymstoku, Wrocławiu, Łodzi,
  Lublinie, Bydgoszczy, Katowicach i Zabrzu,
- Klinice Otolaryngologii CMKP,
- Klinikach Otolaryngologii Dziecięcej, Foniatrii i Audiologii AM w Łodzi i
  lublinie,
- Klinice Otolaryngologii Collegium Medicum UJ w Krakowie.

• Staż z zakresu otoneurologii - 2 tygodnie, może być zrealizowany w:

- Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Klinikach Otolaryngologii AM w
  Warszawie, Łodzi, Wrocławiu, Bydgoszczy, Białymstoku, Lublinie,
  Katowicach, Zabrzu, Poznaniu,
- Klinice Otolaryngologii CMKP,
- Klinice Otolaryngologii Collegium Medicum UJ w Krakowie,

• Staż z zakresu rehabilitacji słuchu u dzieci i dorosłych - 3 miesiące, może być zrealizowany w:

- Zakładzie Rehabilitacji Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Klinice
  Foniatrii i   Audiologii AM w Poznaniu

• Staż z zakresu aparatowania dzieci - 1 miesiąc, może być zrealizowany w:

- Zakładzie Audiologii Klinicznej Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu,
- Zakładzie Laryngologii, Foniatrii i Audiologii Instytutu - Pomnika Centrum
  Zdrowia Dziecka,
- Zakładzie Audiologii Instytutu Matki I Dziecka,
- Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu,
- Klinice Otolaryngologii Dziecięcej, Foniatrii i Audiologii AM w Lublinie i Łodzi,

• Staż z zakresu aparatowania dorosłych - 1 miesiąc, może być zrealizowany w

- Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu, 
- Klinikach Otolaryngologii AM, CMKP, Collegium Medicum UJ,

• Staż w zakresie diagnostyki i leczenie szumów usznych - 2 tygodnie, może być zrealizowany w:

- Klinice Szumów Usznych Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu,
- Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu,
- Klnice Otolaryngologii AM w Białymstoku,

• Staż w zakresie leczenia operacyjnego i zachowawczego chorób uszu - 3 miesiące, może być zrealizowany w:

- Klinice Chorób Uszu Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu,
- Klinikach Otolaryngologii AM, CMKP, Collegium Medicum UJ,

• Staż z zakresu diagnostyki zaburzeń głosu i mowy - 3 miesiące, może być zrealizowany w:

- Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu,
- Klinice Otolaryngologii AM w Warszawie,
- Zakładzie Foniatrii Instytutu Fizjologii i Patologii słuchu,
- Klinice Otolaryngologii Dziecięcej, Foniatrii i Audiologii AM w Lublinie,
- Klinice Otolaryngologii AM w Szczecinie, Wrocławiu, Bydgoszczy,
  Białymstoku, Gdańsku, 
- Klinice Otolaryngologii Collegium Medicum UJ,
- Klinice Otolaryngologii CMKP

• Staż z zakresu leczenia zaburzeń głosu i mowy - 4 miesiące, może być zrealizowany w:

- Klinice Foniatrii i Audiologii AM w Poznaniu,
- Klinice Otolaryngologii AM w Warszawie,
- Zakładzie Foniatrii Instytutu Fizjologii i Patologii słuchu,
- Klinice Otolaryngologii Dziecięcej, Foniatrii i Audiologii AM w Lublinie,
- Klinice Otolaryngologii AM w Szczecinie, Wrocławiu, Bydgoszczy,
  Białymstoku, Gdańsku,
- Klinice Otolaryngologii Collegium Medicum UJ,
- Klinice Otolaryngologii CMKP

• Staż z zakresu rehabilitacji zaburzeń głosu i mowy - 3 miesiące,
• Staż w zakresie intensywnej terapii i medycyny ratunkowej po - 1 tygodniu, może być zrealizowany w:

- Katedrach i Zakładach Anestezjologii AM, CMKP, Instytutów

Kształcenie w czasie praktyki lekarskiej

• w czasie kształcenia specjalizujący się lekarz powinien aktywnie uczestniczyć w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji chorych, zarówno w warunkach szpitalnych, jak i ambulatoryjnych,
• istotnym elementem kształcenia są obchody lekarskie, odprawy i zebrania kliniczne,
• szczególną uwagę należy zwrócić na to, czy lekarz posiada umiejętności prawidłowego komunikowania się z chorym i informowania chorego i rodzinę o jego stanie zdrowia, 
• w trakcie kształcenia powinien następować stopniowy rozwój odpowiedzialności klinicznej, aż do samodzielnego prowadzenia diagnostyki, leczenia i rehabilitacji.

Kształcenie w wykonywaniu zabiegów i procedur medycznych

Podczas specjalizacji lekarz musi nabyć umiejętności wykonywania procedur i zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych stosowanych w audiologii i foniatrii. W związku z tym kandydat zobowiązany jest do:

• wykazania się umiejętnością biegłego posługiwania się aparaturą audiologiczną i labiryntologiczną, 
• wykonania pełnych badań audiologicznych i labiryntologicznych,
• zinterpretowania i oceny wyników wykonanych badań audiologicznych i labiryntologicznych,
• samodzielnego wykonania wkładek usznych oraz dobrania protez słuchowych u dzieci i dorosłych,
• poprowadzenia samodzielnie zajęć z rehabilitacji narządu słuchu, głosu, mowy i równowagi,
• wykazania się umiejętnością biegłego posługiwania się obiektywnymi i subiektywnymi metodami oceny narządu mowy i głosu.

Wykaz i minimalna liczba wymaganych procedur medycznych i zabiegów, które specjalizujący się lekarz ma obowiązek wykonać samodzielnie:

• wykonanie pełnych badań audiologicznych i labiryntologicznych - 500,
• samodzielne wykonanie wkładek usznych - 50,
• dobór protez słuchowych u dzieci - 300, u dorosłych - 200,
• samodzielne prowadzenie zajęć z rehabilitacji narządu słuchu - 50 pacjentów, głosu i mowy - 50 pacjentów, równowagi - 25 pacjentów,
• samodzielne wykonanie badań oceny narządu mowy i głosu - 250 w tym: 150 stroboskopii, 50 videolaryngostroboskopii, 50 analiz akustycznych głosu, 50 pomiarów natężenia i męczliwości głosu.

Formy samokształcenia

Udział w działalności towarzystw lekarskich

• Kandydaci powinni aktywnie uczestniczyć w specjalistycznych posiedzeniach naukowych (przynajmniej 2 razy w roku wziąć udział w ogólnopolskich sympozjach naukowych, których program zostanie zaakceptowany przez Konsultanta Krajowego a wykaz zostanie ogłoszony do dnia 30 listopada roku poprzedniego). 
• W trakcie kształcenia kandydat powinien przedstawić na specjalistycznych posiedzeniach przynajmniej jeden referat (lub plakat) w każdym roku specjalizacji.

Przygotowanie publikacj

W okresie kształcenia specjalizujący się lekarz powinien przygotować pracę poglądową z zakresu audiologii lub foniatrii (lub inną pracę z tego zakresu opublikowaną w recenzowanym czasopiśmie krajowym lub zagranicznym).

Pełnienie dyżurów lekarskich

Dyżury lekarskie nie obowiązują w czasie specjalizacji w audiologii i foniatrii i nie są warunkiem dla przystąpienia do egzaminu specjalizacyjnego.

Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych

Kolokwia

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do zaliczenia kolokwiów u Kierownika specjalizacji lub wyznaczonych przez niego osób z zakresu:

• Anatomii, fizjologii i genetyki narządu słuchu i równowagi.
• Neuroanatomii i neurofizjologii narządu mowy.
• Akustyki słuchu, głosu i mowy (podstawy fizyczne, aparatura pomiarowa i metody badań).
• Diagnostyki audiologicznej, akumetrii i audiometrii, badań elektrofizjologicznych słuchu.
• Diagnostyki foniatrycznej.
• Patofizjologii, zaburzeń głosu, mowy i języka.
• Patofizjologii zaburzeń słuchu i całkowitej głuchoty u dzieci i dorosłych.
• Leczenia zaburzeń głosu, mowy i języka.
• Leczenia zaburzeń słuchu.
• Aparatowania dzieci i dorosłych.
• Rehabilitacji zaburzeń słuchu w różnym wieku.
• Rehabilitacji zaburzeń głosu i mowy.
• Podstaw psychologiczno-logopedycznych w procesie rehabilitacji zaburzeń słuchu, głosu i mowy. 

Ponadto specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do zaliczenia kolokwium:

• z prawa medycznego, 
• z promocji zdrowia,
• z epidemiologii zakażeń HIV i choroby AIDS.

Sprawdziany umiejętności praktycznych

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do wykazania się umiejętnością wykonania wybranych czynności i zaliczenia niżej wymienionych sprawdzianów umiejętności praktycznych:

• sprawdzian z przeprowadzenia badań z zakresu diagnostyki audiologicznej, labiryntologicznej i foniatrycznej,
• sprawdzian z przeprowadzenia badania podmiotowego i przedmiotowego pacjenta z zaburzeniem słuchu, mowy lub głosu,
• sprawdzian z przeprowadzenia diagnostyki różnicowej zbadanego pacjenta,
• sprawdzian z przedstawienia programu dalszej diagnostyki uzupełniającej i leczenia.

Ocena pracy poglądowej

Akceptacja pracy poglądowej przez kierownika specjalizacji lub publikacja w czasopiśmie recenzowanym.

Znajomość języków obcych

Specjalizujący się lekarz ma wykazać się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków: angielskiego, francuskiego, niemieckiego lub rosyjskiego, potwierdzoną zdanym egzaminem.

Czas trwania specjalizacji

Czas trwania specjalizacji w audiologii i foniatrii wynosi nie mniej niż 3 lata.

Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w audiologii i foniatrii.

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:

• przedstawiciel wojewody,
• właściwy konsultant regionalny jako przewodniczący komisji,
• przedstawiciel odpowiedniego towarzystwa lekarskiego lub jego sekcji,
• przedstawiciel okręgowej izby lekarskiej.

Warunki kwalifikacji jednostek organizacyjnych uprawnionych do prowadzenia specjalizacji w audiologii i foniatrii.

1.Specjalizacja w audiologii i foniatrii może odbywać się w Klinikach lub Zakładach
   resortowego Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu, Klinikach Akademii Medycznych
   i CMKP  oraz w innych jednostkach, które uzyskały wpis na listę przedmiotów
   uprawnionych do specjalizowania, prowadzoną przez Ministra Zdrowia.

2.Jednostki, o których mowa w punkcie 1, muszą:

- mieć w swojej strukturze organizacyjnej oddziały szpitalne i
  odpowiednie   poradnie dla potrzeb chorych z audiologii i foniatrii oraz
  bibliotekę naukową,
- zatrudniać co najmniej 3 lekarzy z tytułem specjalisty - 2 w dziedzinie
  audiologii i 1 w foniatrii lub 2 w dziedzinie foniatrii i 1 w audiologii,
- posiadać sprzęt i aparaturę medyczną niezbędną do realizacji zadań
  określonych programem specjalizacji,
- udzielać świadczeń zdrowotnych umożliwiających zrealizowanie
  programu specjalizacji,
- posiadać odpowiedni sprzęt i bazę dydaktyczną.

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000