W chirurgii naczyniowej mogą się specjalizować lekarze posiadający specjalizację II stopnia w chirurgii ogólnej uzyskaną na podstawie poprzednich przepisów lub posiadający tytuł specjalisty w chirurgii ogólnej uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25.03.1999 r.

Celem studiów specjalizacyjnych jest wykształcenie samodzielnego chirurga naczyniowego posiadającego nowoczesną wiedzę i umiejętności praktyczne pozwalające na rozpoznawanie i skuteczne leczenie wszystkich chorób naczyń z wyjątkiem chorób naczyń z zakresu neurochirurgii i kardiochirurgii.

Oczekuje się, że chirurg po ukończeniu studiów specjalizacyjnych w chirurgii naczyniowej wykaże się wiedzą w zakresie:

• historii leczenia chorób naczyń,
• epidemiologii ostrych i przewlekłych chorób naczyń,
• fizjologii mikrokrążenia,
• fizjologii krążenia w naczyniach obwodowych,
• patofizjologii ostrych i przewlekłych chorób naczyń
• patogenezy i zapobieganiu miażdżycy,
• dysplazji włóknisto-mięśniowej i hiperplazji naczyniowej,
• trombogenezy, patogenezy i rozpoznawania, profilaktyki i leczenia zaburzeń krzepnięcia,
• diagnostyki inwazyjnej i nieinwazyjnej chorób naczyń obwodowych,

- ultrasonografii diagnostycznej i interwencyjnej,
- umiejętności interpretacji wyników flebogramów, arteriografii,
- naczyniowych badań tomografii komputerowej i rezonansu
  magnetycznego,

• wskazań i przeciwwskazań do operacji planowych i wykonywanych w trybie pilnym, oceny ryzyka operacyjnego, przygotowania chorego do operacji i znieczulenia,
• postępowania pooperacyjnego, zapobiegania, rozpoznawania i leczenia powikłań po operacjach naczyń,
• diagnozowania i leczenia chorych z wrodzonymi i nabytymi wadami naczyń,
• diagnozowania, klasyfikacji i leczenia chorych z chorobami naczyń oraz chorobami współistniejącymi np. chorobą serca, chorobą nowotworową,
• patogenezy, rozpoznawania, leczenia, wskazań do reoperacji naczyniowych i sposobów zapobiegania powikłaniom śródoperacyjnym i powikłaniom po operacjach naczyniowych,
• profilaktyki i leczenia naczyniopochodnej niewydolności nerek, choroby wieńcowej i wad serca,
• profilaktyki, leczenia przeciwzakrzepowego i fibrynolitycznego w chorobach tętnic,
• rozpoznawania i leczenia żylaków kończyn dolnych,
• rozpoznawania i leczenia zapalenia żył powierzchownych,
• rozpoznawania i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej,
• rozpoznawania i leczenia przewlekłej niewydolności żył głębokich kończyn dolnych i owrzodzeń goleni,
• zapobiegania chorobom żył kończyn dolnych,
• rozpoznawania chorób naczyń w przebiegu ciąży,
• rozpoznawania i leczenia zatorów tętnic,
• rozpoznawania i postępowania w tętniakach aorty: planowych i doraźnych,
• rozpoznawanie i postępowanie w tętniakach naczyń obwodowych: prawdziwych i rzekomych,
• patofizjologii, diagnostyki i zasad leczenia zwężeń i niedrożności tętnic odchodzących od łuku aorty, tętnic trzewnych, nerkowych oraz tętnic obwodowych,
• rozpoznawanie i leczenie urazów naczyń,
• fizjologii, hemodynamicznych następstw przetok tętniczo-żylnychi i sposobów ich wytwarzania,
• rozpoznawania i postępowania w zespołach uciskowych,
• rozpoznawania i leczenia zapalenia tętnic,
• rozpoznawania i leczenia zmian w tętnicach po radioterapii,
• amputacji kończyn w chorobach tętnic,
• podstaw znieczulenia w chirurgii naczyniowej,
• leczenia stopy cukrzycowej,
• przyczyn, rozpoznawania i postępowania w chorobach układu limfatycznego,
• chirurgii wewnątrznaczyniowej,
• wideochirurgii w chorobach naczyń,
• angio-mikrochirurgii,
• profilaktyki i leczenia zakażeń w chirurgii naczyniowej,
• rehabilitacji chorych z chorobami naczyń, zasady protezowania kończyn,
• leczenia zachowawczego chorych naczyniowych,
• aktualnego prawa medycznego i orzecznictwa lekarskiego w chirurgii naczyniowej,
• epidemiologii zakażeń HIV i choroby AIDS,
• medycyny ratunkowej
• promocji zdrowia,

Oczekuje się, ze chirurg po ukończeniu studiów specjalizacyjnych w chirurgii naczyniowej:

• rozpozna choroby naczyń
• zinterpretuje wyniki badań dodatkowych:

- ultrasonograficznych,
- flebogramów,
- arteriografii,
- naczyniowych badań rezonansu magnetycznego
- naczyniowych badań tomografii komputerowej,
- pletyzmografii,
- oksymetrii,
- laser-doppler,

• wykonana operacje naprawcze naczyń,

Zasadniczą formą nabywania wiedzy teoretycznej jest samokształcenie pod kierunkiem kierownika specjalizacji oraz kształcenie na kursach specjalizacyjnych, a także na zjazdach, kongresach i sympozjach naukowych.

Zasadniczą formą nabywania umiejętności praktycznych jest praca w warunkach klinicznych przy łóżku chorego oraz wykonywanie zabiegów diagnostycznych i leczniczych w klinice lub oddziale uprawnionym do prowadzenia specjalizacji, pod kierunkiem kierownika specjalizacji; a także w czasie staży, na które specjalizujący się lekarz jest kierowany zgodnie z programem specjalizacji przez jego kierownika.

W pierwszym roku kształcenia specjalizujący się lekarz jest zobowiązany do udziału w kursie wprowadzającym. Kursy organizowane i prowadzone są przez Akademie Medyczne i Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.

Program kursu powinien dotyczyć:

• podstawowych wiadomości z chirurgii naczyniowej,
• technik operacyjnych,
• rodzajów szwów naczyniowych,
• dostępów operacyjnych w chirurgii naczyniowej,
• możliwości diagnostycznych w chirurgii naczyniowej,
• podstawowych informacji na temat chirurgii wewnątrznaczyniowej,
• wideochirurgii w angiologii
• oraz informacji na temat dalszego kształcenia,

Specjalizujący się lekarz ma obowiązek wziąć udział w co najmniej 5 kursach (doboru kursów dokonuje kierownik specjalizacji) w tym w kursach nr 11 i12.

Kursy organizowane i prowadzone są przez Akademie Medyczne i Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego oraz instytucje naukowe:

1. Kurs podstawowy z chirurgii naczyń,
2. Kurs dotyczący urazów naczyń,
3. Kurs dotyczący chirurgii tętnic odchodzących od łuku aorty i tętnic szyjnych,
4. Kurs z diagnostyki obrazowej chorób naczyń (ze szczególnym uwzględnieniem badań ultrasonograficznych naczyń)
5. Kurs dotyczący chirurgii aorty i jej odgałęzień,
6. Kurs dotyczący dostępów naczyniowych do dializ,
7. Kurs z żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, hemostazy i trombogenezy,
8. Kurs z przewlekłej niewydolności żył głębokich kończyn dolnych i owrzodzeń goleni, oraz chirurgii układu limfatycznego,
9. Kurs z mikrochirurgii,
10. Kurs z chirurgii wewnątrznaczyniowej,
11. Kurs z zakresu HIV/AIDS,
12. Kurs z zakresu promocji zdrowia.

Każdy kurs powinien kończyć się egzaminem potwierdzającym umiejętności nabyte w czasie jego trwania, przez wydanie odpowiedniego, ujednoliconego certyfikatu.

Specjalizujący się chirurg zobowiązany jest do poznawania najnowszej wiedzy w zakresie chirurgii naczyniowej na podstawie bieżącego piśmiennictwa krajowego i zagranicznego.

Chirurg zobowiązany jest do czynnego udziału w zjazdach, kongresach i posiedzeniach poświęconych chirurgii naczyniowej;

Specjalizujący się zobowiązany jest do opracowania co najmniej jednej publikacji na temat chorób naczyń opublikowanej w recenzowanym czasopiśmie naukowym.

Specjalizujący się chirurg odbywa niżej wymienione staże:

• Staż w zakresie chirurgii naczyniowej (odbywany w klinice lub oddziale
  uprawnionym do prowadzenia specjalizacji, w tym 2 miesiące w poradni
  naczyniowej, oraz 2 miesiące w innym ośrodku naczyniowym) 24 miesiące
• Staż w zakresie diagnostyki obrazowej chorób naczyń 1 tydzień
• Staż w radiologii wewnątrznaczyniowej 1 tydzień
• Staż w zakresie kardiochirurgii lub torakochirurgii 1 miesiąc
• Staż w zakresie ratownictwa medycznego i intensywnej terapii 8 tygodni (wymóg Ministerstwa Zdrowia)

Na zakończenie stażu odbywa się kolokwium zdawane przed kierownikiem tej części studiów specjalizacyjnych w obecności kierownika specjalizacji, zdanie kolokwium jest warunkiem podjęcia dalszego kształcenia w chirurgii naczyń,

Wykonanie operacji (lub I asysta) powinno być udokumentowane kserokopią protokołu operacyjnego potwierdzonego przez kierownika specjalizacji.

Specjalizujący się lekarz jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji zabiegów i operacji, w których uczestniczy. Dokumentacja prowadzona w czasie stażu, potwierdzona przez opiekuna odpowiedniej części studiów specjalizacyjnych oraz prowadzona w czasie specjalizacji z chirurgii naczyniowej w klinice lub oddziale do tego uprawnionym, potwierdzona przez kierownika specjalizacji są dokumentami niezbędnymi do dopuszczenia do egzaminu specjalizacyjnego.

W okresie stażu specjalizacyjnego z chirurgii naczyniowej istnieje obowiązek pełnienia co najmniej 2 dyżurów lekarskich w miesiącu, w ośrodku naczyniowym uprawnionym do prowadzenia specjalizacji.

Czas trwania studiów specjalizacyjnych w chirurgii naczyniowej wynosi nie mniej niż 2 lata.

Specjalizujący się lekarz jest zobowiązany do zdania kolokwiów:

• po zakończeniu każdego odbytego kursu przewidzianego w programie specjalizacji,
• po zakończeniu każdego stażu kierunkowego,

z wpisaniem ocen do karty kształcenia specjalizacyjnego.

Chirurg podczas kształcenia specjalizacyjnego jest zobowiązany także do złożenia:

• kolokwium z prawa medycznego
• kolokwium z promocji zdrowia.

Sprawdzanie umiejętności praktycznych pozostawia się do oceny kierownika specjalizacji.

Publikację przygotowaną przez specjalizującego się lekarza ocenia kierownik specjalizacji.

Oczekuje się, że specjalizujący się chirurg wykaże się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego.

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjne ds. specjalizacji w skład której wchodzą:

Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę chirurgów, którzy uzyskają zgodę na przystąpienie do specjalizacji.

W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba chirurgów, powoływane są zespoły podległe komisji.

Preferencje do specjalizacji w chirurgii naczyniowej powinny być wychwytywane i odpowiednio punktowane podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Rozmowa kwalifikacyjna ma na celu: poznanie stopnia ogólnego i medycznego wykształcenia kandydata, dokonanie oceny motywów skłaniających kandydata do podjęcia specjalizacji, poznanie dążeń i oczekiwań kandydata po uzyskaniu tytułu specjalisty chirurga naczyniowego. Rozmowa kwalifikacyjna powinna składać się z odpowiedzi na pytania dotyczące: patofizjologii chorób naczyń, systemu ochrony zdrowia, pytania umożliwiającego wykazanie się dotychczasową aktywnością chirurgiczną i naukową .

Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego. Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych.

Klinika lub oddział prowadzący specjalizację musi spełniać niżej wymienione warunki:

• roczna liczba operacji naczyniowych wynosi co najmniej 150,
• pełni całodobowe dyżury dla ludności,
• zakres wykonywanych operacji jest zgodny ze szczegółowym programem specjalizacji,
• w klinice lub oddziale jest zatrudnionych co najmniej 4 chirurgów z II stopniem specjalizacji z chirurgii ogólnej (w momencie wprowadzenia specjalizacji - specjalista chirurg naczyniowy),
• posiada sprzęt i aparaturę medyczną niezbędną do realizacji zadań określonych w programie specjalizacji,
• jest zapewniony dostęp do polskiej i zagranicznej literatury zawodowej,
• prowadzenie co najmniej raz w miesiącu klinicznych posiedzeń naukowo-szkoleniowych, omawianie śmiertelności i powikłań z możliwością wykorzystania badań sekcyjnych,
• jest możliwość wykonywania mikroskopowych badań doraźnych (śródoperacyjnych),
• w szpitalu znajduje się oddział intensywnej opieki medycznej,

• Kierownik specjalizacji ma co najmniej 5 lat praktyki po uzyskaniu specjalizacji.
• Kierownik specjalizacji może prowadzić jednocześnie specjalizację w chirurgii naczyniowej nie więcej niż 3 chirurgów.