| |
CENTRUM
MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO

Program specjalizacji
w
CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ
Warszawa 2001
(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia
Podyplomowego, Warszawa 2001
Program specjalizacji opracował zespół ekspertów
Konsultant
krajowy
Prof. dr hab. Janusz Piekarczyk
Członkowie:
Prof. dr hab. Jadwiga Stypułkowska
Prof. dr hab. Jerzy Malinowski
Dr hab. med. Tomasz Tomaszewski
Naczelna Rada
Lekarska
Dr n. Med. Danuta Somolczyk-Wanyura
Przedstawiciel CMKP
Lek. Anna Pawłowska
Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji?
W chirurgii stomatologicznej mogą specjalizować się lekarze
stomatolodzy posiadający specjalizację II stopnia w ortodoncji,
stomatologii dziecięcej lub stomatologii zachowawczej, uzyskaną na
podstawie poprzednich przepisów lub lekarze stomatolodzy posiadający
tytuł specjalisty w ortodoncji lub stomatologii ogólnej, uzyskany na
podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia
25.03.1999 r.
1 - Cel studiów specjalizacyjnych
Celem studiów specjalizacyjnych jest wykształcenie
specjalisty w zakresie chirurgii stomatologicznej. Po ukończeniu kształcenia
specjalista powinien posiąść odpowiedni zasób wiedzy teoretycznej
oraz umiejętności praktycznych.
2 - Wymagana wiedza
Po ukończeniu specjalizacji lekarz powinien wykazać
się znajomością:
-
zasad
postępowania w ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej,
-
zasad postępowania
we wstrząsie,
-
zasad postępowania
w nagłym zatrzymaniu krążenia - resuscytacji,
-
zasad postępowania
w ostrych pourazowych krwawieniach z górnych dróg oddechowych
-
zasad postępowania
w ostrej niedrożności górnych dróg oddechowych,
-
wskazań i
sposobów wykonania tracheotomii,
-
podstawowych
zasad postępowania w neurotraumatologii, a w szczególności dotyczące:
- złamań kości sklepienia i podstawy czaszki z
płynotokiem,
- krwiaków wewnątrzczaszkowych,
-
zasad
rozpoznawania i postępowania w pourazowych uszkodzeniach układu
wzrokowego,
-
zasad
rozpoznawania i leczenia ostrych chorób nosa, gardła,
-
zasad
przygotowania chorego do leczenia chirurgicznego oraz opieki
pooperacyjnej,
-
zasad nowoczesnej diagnostyki
urazów mózgowej i twarzowej części czaszki,
-
wskazań
oraz zasad zachowawczo-ortopedycznego, chirurgiczno-ortopedycznego i
chirurgicznego leczenia złamań kości twarzowej części czaszki, w
tym:
- osteosyntezy stabilnej,
- chirurgicznego leczenia złamań szczęk,
- chirurgicznego leczenia złamań jarzmowo-szczękowo-oczodołowych,
- rekonstrukcji oczodołów za pomocą przeszczepów
lub wszczepów,
- biopsja, PCI,
- diagnostyka rtg, TK, RM, usg,
-
zasady
leczenia niezłośliwych nowotworów i guzów nowotworopodobnych jamy
ustnej oraz części twarzowej czaszki,
-
zasady
rozpoznawania i leczenia stanów przednowotworowych,
-
zasad zespołowego leczenia
nowotworów złośliwych jamy ustnej oraz twarzowej części czaszki
-
zasad
rozpoznawania i planowania leczenia chirurgicznego wrodzonych i
nabytych wad twarzowo-szczękowo- zgryzowych,
-
zasady
rozpoznawania i leczenia chorób stawów skroniowo-żuchwowych,
-
zasad
rekonstrukcji i rehabilitacji po rozległych zabiegach w obrębie jamy
ustnej oraz twarzowej części czaszki,
-
etiopatogenezę
oraz zasady chirurgicznego leczenia torbieli, przetok i wad
rozwojowych twarzowej części czaszki oraz szyi,
-
zasady
rozpoznawania i leczenia chorób gruczołów ślinowych,
-
zasady
rozpoznawania i leczenia nieswoistych i swoistych stanów zapalnych,
-
zasady
leczenia ropni i ropowic twarzowej części czaszki i szyi.
3 - Wymagane umiejętności praktyczne
Po ukończeniu specjalizacji lekarz powinien wykazać
się umiejętnością:
-
postępowania
w nagłym zatrzymaniu krążenia,
-
postępowania
w ostrej niedrożności górnych dróg oddechowych (intubacja
ustno-gardłowa, ustno-tchawicza),
-
postępowania
we wstrząsie,
-
postępowania
w ostrych pourazowych krwawieniach z górnych dróg oddechowych i
jamy ustnej,
-
wykonania
znieczulenia nasiękowego i przewodowego,
-
nacięcia
i drenażu ropni wewnątrzustnych oraz zewnątrzustnych,
-
leczenia
zachowawczo-ortopedycznego złamań szczęk,
-
chirurgiczne
oraz zachowawczo-ortopedyczne leczenie złamań zębów oraz
wyrostka zębodołowego szczęk
-
leczenia
zachowawczego złamań wyrostka kłykciowego żuchwy,
-
diagnostyka
onkologiczna jamy ustnej (pobranie materiału do badania
patomorfologicznego)
-
chirurgiczne
leczenie nowotworów łagodnych i zmian guzopodobnych jamy ustnej
oraz twarzowej części czaszki
-
leczenia
dysfunkcji ssż,
-
leczenia
chirurgicznego torbieli szczęk i jamy ustnej,
-
rekonstrukcji
żuchwy z użyciem przeszczepów autogennych,
-
rekonstrukcji
tkanek miękkich jamy ustnej za pomocą plastyki miejscowej,
przeszczepów błony śluzowej, jamy ustnej oraz skóry,
-
leczenia
chirurgicznego chorób zatok szczękowych,
-
leczenia
chirurgicznego ropni i ropowic,
-
wykonywania
zabiegów chirurgiczno-rekonstrukcyjnych w ramach przygotowania jamy
ustnej do protezowania lub leczenia ortodontycznego
-
chirurgiczne
leczenie powikłań poekstrakcyjnych
-
chirurgiczne
usuwanie zębów,
-
leczenia
chirurgicznego chorób przyzębia,
-
wszczepy
zębowe
-
sterowana
regeneracja kości wyrostka zębodołowego - przygotowanie wyrostka
zębodołowego do założenia
wszczepów śródkostnych,
-
rozpoznawania
i leczenia neuralgii nerwu trójdzielnego i zespołów bólowych
twarzy,
4 - Formy zdobywania wiedzy i umiejętności
praktycznych
a) Kursy
Kurs wprowadzający
Uczestniczenie w kursie wprowadzającym w pierwszym
roku kształcenia – obejmującym zagadnienia ogólne z zakresu:
-
anestezjologii
i intensywnej terapii.
-
zapaleń
nieswoistych i swoistych
-
traumatologii
szczękowo-twarzowej
-
onkologii
jamy ustnej i czaszki twarzowej
Kursy doskonalące
Uczestniczenie w niżej wymienionych kursach
(minimum 6 kursów z niżej wymienionych):
-
Kurs
"Epidemiologia i diagnostyka nowotworów złośliwych jamy
ustnej oraz twarzowej części czaszki",
-
Kurs
"Chirurgiczne i skojarzone leczenie nowotworów złośliwych
jamy ustnej i twarzowej części czaszki",
-
Kurs
"Diagnostyka i leczenie nowotworów zębopochodnych oraz zmiany
nowotworopodobnych jamy ustnej oraz szczęk",
-
Kurs
"Rozpoznawanie i leczenie obrażeń twarzowej części
czaszki",
-
Kurs
"Chirurgiczne przygotowanie jamy ustnej do leczenia
protetycznego",
-
Kurs "Implantologia
stomatologiczna",
-
Kurs
"Chirurgiczne leczenie chorób przyzębia",
-
Kurs
"Diagnostyka i leczenie chorób stawu skroniowo-żuchwowego"
b) Staże kierunkowe
Lekarz stomatolog ze specjalizacją ze stomatologii
ogólnej specjalizujący się w chirurgii stomatologicznej jest zobowiązany
odbyć niżej wymienione staże:
-
radiologia
stomatologiczna i szczękowo-twarzowa 0,5 miesiąca
-
ortodoncja
1 miesiąc
-
periodontologia
0,5 miesiąca
-
protetyka
0,5 miesiąca
-
anestezjologia
i intensywna terapia 1 miesiąc
-
chirurgia
szczękowo-twarzowa 5 miesięcy
-
neurochirurgia
1 miesiąc
-
chirurgia
urazowa i ortopedia 0,5 miesiąca
-
chirurgia
plastyczna 1 miesiąc
-
otolaryngologia
1 miesiąc
-
okulistyka
0,5 miesiąca
-
orzecznictwo
medyczne 0,5 miesiąca
-
onkologia
kliniczna 1 miesiąc
-
chirurgia
stomatologiczna 16 miesięcy
c) Kształcenie umiejętności wykonywania zabiegów
i procedur medycznych
Wykaz zabiegów i procedur medycznych, w wykonywaniu
których specjalizujący się lekarz stomatolog ma obowiązek
uczestniczyć w czasie staży
1. W zakresie radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej :
uczestniczenie
przy wykonywaniu zdjęć:
- wewnątrzustnych
> zębowych
> zgryzowych
> zgryzowo-skrzydłowych
> pantomograficznych
- zewnątrzustnych
> zatok
obocznych nosa w projekcji Watersa
> telerengenogramów
czaszki
> TK
> badaniach
RM
> badaniach
USG
> sialografii
2. W zakresie chirurgii ogólnej i traumatologii:
-
urazy klatki
piersiowej – postępowanie w złamaniach żeber, nakłucie opłucnej,
drenaż
-
ostry brzuch:
rozpoznawanie, różnicowanie, leczenie
-
krwotok z
przewodu pokarmowego; rozpoznawanie, różnicowanie, leczenie
3. W zakresie neurotraumatologii i neurochirurgii :
-
rozpoznawanie
i leczenie chirurgiczne złamań kości sklepienia oraz podstawy
czaszki,
-
krwiaki
wewnątrzczaszkowe (nadtwardówkowe, podtwardówkowe, śródmózgowe)
trepanacja czaszki,
4. W zakresie okulistyki:
-
pourazowe
uszkodzenia gałki ocznej, powiek, dróg łzowych
-
badanie
ostrości wzroku, pola widzenia, podwójnego widzenia i ich ocena
5. W zakresie otolaryngologii
-
tracheotomia,
tracheostomia
-
postępowanie
w niedrożności górnych dróg oddechowych
-
rozpoznawanie,
różnicowanie i leczenie ropni okołomigdałkowych
6. W zakresie chirurgii szczękowo-twarzowej
-
osteosynteza
stabilna w złamaniach żuchwy 15
-
zachowawcze i
chirurgiczne leczenie złamań wyrostka kłykciowego żuchwy 5
-
chirurgiczne
leczenie złamań szczęk 5
-
chirurgiczne
leczenie złamań jarzmowo-szczękowo-oczodołowych 5
-
rekonstrukcja
oczodołu z użyciem przeszczepów lub wszczepów 2
-
chirurgiczne
leczenie raka wargi dolnej z rekonstrukcją 2
-
resekcja szczęki
z powodu nowotworów 1
-
częściowa
resekcja żuchwy 2
-
limfangiektomia
nadgnykowa 2
-
radykalne usunięcie
szyjnych węzłów chłonnych 1
-
chirurgiczne leczenie
morfologicznych wad
szczękowo-twarzowo-zgyzowych (np. progenia, mikrogenia) 2
-
zabiegi
rekonstrukcyjne zniekształceń porozszczepowych 1
-
zabiegi
rekonstrukcyjne po rozległych ubytkach twarzowej
-
części
czaszki z użyciem płatów i przeszczepów 1
-
chirurgiczne
leczenie torbieli, przetok i wad rozwojowych szyi 2
-
chirurgiczne
leczenie schorzeń zatok szczękowych 6
-
chirurgiczne
leczenie ropni i ropowic twarzy i szyi 5
7. W zakresie ortodoncji
8. W zakresie periodontologii
-
diagnostyka i
leczenie chorób błon śluzowych
-
diagnostyka i
leczenie chorób przyzębia
-
zasady oraz
metody unieruchamiania zębów w paradontopatiach
-
zasady
kwalifikacji do chirurgicznego leczenia chorób przyzębia
-
zasady
sterowanej regeneracji tkanek w leczeniu chorób przyzębia
9. W zakresie protetyki
-
diagnostyka
zgryzu urazowego
-
diagnostyka i
leczenie zaburzeń czynnościowych stawu skroniowo- żuchwowego
-
podstawy
planowania leczenia protetycznego
10. Pozostałe zabiegi i procedury medyczne :
-
nagłe
zatrzymanie krążenia, resuscytacja
-
intubacja
ustno-tchawicza
-
postępowanie
we wstrząsie
-
opieka
pooperacyjna
-
wskazania do
leczenia i planowanie zabiegów odtwórczych
-
sposoby
rekonstrukcji tkanek jamy ustnej i twarzy
Liczba zabiegów oraz procedur medycznych, które
specjalizujący się lekarz stomatolog ma obowiązek wykonać
-
usunięcie zębów
mlecznych 50
-
usunięcie zębów
stałych jedokorzeniowych 50
-
usunięcie zębów
stałych wielokorzeniuowych 50
-
chirurgiczne
usunięcie zęba 30
-
chirurgiczne
usunięcie zęba zatrzymanego 30
-
odsłonięcie zęba
zatrzymanego 10
-
resekcja
wierzchołka korzenia zęba 15
-
plastyka
wyrostka zębodołowego 10
-
nacięcie wewnątrzustne
ropni zębopochodnych 20
-
nacięcie zewnątrzustne
ropni zębopochodnych 5
-
wyłuszczenie
torbieli zębopochodnej kości szczęk 10
-
pobranie materiału ze zmian
patologicznych jamy ustnej do badania
histopatologicznego 10
-
plastyka połączenia
ustno-zatokowego 10
-
zachowawczo-ortopedyczne
zaopatrzenie urazów zębów 10
-
zachowawczo-ortopedyczne
zaopatrzenie złamań kości szczęk 15
-
usunięcie
kamienie z przewodu wyprowadzającego ślinianki pod żuchwowej 1
-
usunięcie
torbieli małych gruczołów ślinowych 5
-
usunięcie
nadziąślaka 5
d) Formy samokształcenia
Studiowanie piśmiennictwa
-
obowiązkowe
uczenie się z polskich podręczników z zakresu chirurgii
stomatologicznej i szczękowo-twarzowej: przy treściach
kontrowersyjnych należy oprzeć się na konsultacji z kierownikiem
specjalizacji,
-
obowiązkowa
prenumerata „Czasopisma Stomatologicznego” i bieżące
zapoznawanie się z treścią ww. wydawnictwa, a szczególnie artykułów
związanych z chirurgią i dyscyplinami pokrewnymi,
Uczestniczenie w działalności towarzystw lekarskich
-
uczestnictwo w sesjach
naukowo - szkoleniowych towarzystw lekarskich.
-
uczestnictwo w krajowych
kongresach chirurgii stomatologicznej, chirurgii jamy ustnej i
chirurgii szczękowo-twarzowej
-
wskazany udział
w krajowych kongresach dotyczących specjalności pokrewnych:
ortodoncji, protetyki, implantologii, periodontologii,
Przygotowanie publikacji
e) Pełnienie dyżurów lekarskich
Obowiązuje pełnienie dyżurów w ramach stażu z
chirurgii szczękowo-twarzowej 2 razy w miesiącu
5 - Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych
a) Kolokwia
Lekarz stomatolog specjalizujący się w chirurgii
stomatologicznej zobowiązany jest do:
-
zaliczenia
kolokwiów przewidzianych po każdym stażu i zgodnie z tematyką kursów
problemowych,
-
złożenie
kolokwium z prawa medycznego,
-
złożenie
kolokwium z promocji zdrowia.
b) Sprawdziany umiejętności praktycznych
Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do:
c) Ocena przygotowanych publikacji
Specjalizujący się lekarz stomatolog zobowiązany
jest do:
6 - Znajomość języków obcych
Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże
się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków:
angielskiego, francuskiego lub niemieckiego.
7 - Czas trwania specjalizacji
Czas trwania specjalizacji w chirurgii
stomatologicznej wynosi 30 miesięcy.
8 - Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o
rozpoczęcie specjalizacji w chirurgii stomatologicznej
Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds.
specjalizacji w skład której wchodzą:
-
konsultant wojewódzki w
dziedzinie chirurgii stomatologicznej,
-
przedstawiciel Polskiego
Towarzystwa Stomatologicznego,
-
przedstawiciel okręgowej
rady lekarskiej,
Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i
ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na przystąpienie do
specjalizacji.
W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli
specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba
kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych)
komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje
duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji.
Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę
Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego
ośrodka metodyczno-organizacyjnego.
Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o
wyniki rozmowy kwalifikacyjnej i testu ustala listę rankingową służącą
do wypełnienia miejsc szkoleniowych.
(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia
Podyplomowego, Warszawa 2001 |
|