CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO
 

Program specjalizacji
w
CHIRURGII SZCZĘKOWO-TWARZOWEJ

Warszawa 2001

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2001

• zasad postępowania w ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej,

• zasad postępowania we wstrząsie,

• zasad postępowania w nagłym zatrzymaniu krążenia - resuscytacji,

• zasad postępowania w ostrych pourazowych krwawieniach z górnych dróg oddechowych,

• zasad postępowania w ostrej niedrożności górnych dróg oddechowych,

• wskazań i sposobów wykonania tracheotomii,

• specyfiki rozpoznawania i leczenia w chirurgii dziecięcej,

• podstawowych zasad postępowania w neurotraumatologii i neurochirurgii, a w szczególności dotyczące:

• zasad rozpoznawania i postępowania w urazach kręgosłupa i kończyn,

• zasad rozpoznawania i postępowania w urazach klatki piersiowej,

• zasad rozpoznawania i leczenia ostrych chorób jamy brzusznej,

• zasad rozpoznawania i postępowania w pourazowych uszkodzeniach układu wzrokowego,

• zasad rozpoznawania i leczenia ostrych chorób nosa, gardła i krtani,

• zasad przygotowania chorego do leczenia chirurgicznego oraz opieki pooperacyjnej,

• zasad nowoczesnej diagnostyki urazów mózgowej i twarzowej części czaszki,

• zasad leczenia złamań kości twarzowej części czaszki, a w szczególności:

• zasad leczenia nowotworów niezłośliwych i guzów nowotworopodobnych części twarzowej czaszki oraz szyi,

• zasad rozpoznawania nowotworów jamy ustnej, szczęk i twarzy i szyi:

• zasad zespołowego leczenia nowotworów złośliwych twarzowej części czaszki (chirurgia, radioterapia, brachyterapia, chemioterapia, immunoterapia),

• zasad rozpoznawania i planowania leczenia chirurgicznego wrodzonych i nabytych wad twarzowo-szczękowo- zgryzowych,

• zasad postępowania w leczeniu wrodzonych lub nabytych zniekształceń kośćca twarzowej części czaszki za pomocą dystraktorów,

• zasad leczenia zesztywnienia oraz dysfunkcji stawów skroniowo-żuchowych,

• zasad rekonstrukcji po rozległych ubytkach twarzowej części czaszki,

• etiopatogenezę oraz zasady chirurgicznego leczenia torbieli, przetok i wad rozwojowych twarzowej części czaszki oraz szyi,

• zasady rozpoznawania i leczenia chorób gruczołów ślinowych,

• kierunki szerzenia się oraz zasady leczenia ropni i ropowic twarzowej części czaszki
  i szyi.

3 - Wymagane umiejętności praktyczne
Po ukończeniu specjalizacji lekarz powinien wykazać się umiejętnością:

• postępowania w nagłym zatrzymaniu krążenia,

• postępowania w ostrej niedrożności górnych dróg oddechowych (intubacja ustno-tchawicza, nosowo-tchawicza, tracheotomia),

• postępowania we wstrząsie,

• postępowania w ostrych pourazowych krwawieniach z górnych dróg oddechowych,

• postępowania w złamaniach z wgłębieniem kości sklepienia czaszki,

• postępowania w krwiakach wewnątrzczaszkowych,

• postępowania w urazach klatki piersiowej,

• wykonania znieczulenia nasiękowego i regionalnego,

• nacięcia i drenażu ropni zewnętrznych,

• leczenia zachowawczo-ortopedycznego złamań szczęk,

• wykonania osteosyntezy stabilnej w leczeniu złamań szczęk,

• leczenia chirurgicznego kośćca twarzowej części czaszki,

• leczenia zachowawczego i chirurgicznego złamań wyrostka kłykciowego żuchwy,

• rekonstrukcji oczodołu z użyciem przeszczepów lub wszczepów,

• leczenia chirurgicznego raka wargi z rekonstrukcją,

• resekcji szczęki z powodu nowotworów,

• resekcji częściowej żuchwy,

• wykonania limfadektomii nadgnykowej,

• usunięcia węzłów chłonnych szyjnych w leczeniu nowotworów złośliwych,

• leczenia chirurgicznego nowotworów ślinianek,

• leczenia chirurgicznego morfologicznych wad twarzowo-szczękowo-zgryzowych,

• wykonania zabiegów rekonstrukcyjnych wad porozszczepowych,

• leczenia chirurgicznego ankylozy ssż,

• leczenia dysfunkcji ssż,

• leczenia chirurgicznego torbieli szczęk i jamy ustnej,

• leczenia chirurgicznego torbieli i przetok szyi,

• rekonstrukcji żuchwy z użyciem przeszczepów autogennych,

• rekonstrukcji tkanek miękkich jamy ustnej i powłok twarzy za pomocą plastyki miejscowej, przeszczepów skórno-naskórkowych, skórnych oraz płatów skórno-mięśniowych,

• leczenia chirurgicznego chorób zatok szczękowych,

• leczenia chirurgicznego ropni i ropowic,

• wykonywania zabiegów chirurgiczno-rekonstrukcyjnych w ramach przygotowania jamy ustnej do protezowania,

• leczenia chirurgicznego chorób przyzębia,

• implantologii,

• rozpoznawania i leczenia neuralgii prawdziwej nerwu trójdzielnego,

• zastosowania lasera chirurgicznego w chirurgii szczękowo-twarzowej.

Kurs wprowadzający
Uczestniczenie w 10-dniowym kursie wprowadzającym w pierwszym roku kształcenia obejmującym następujące zagadnienia:

b) Staże kierunkowe
Lekarz specjalizujący się w chirurgii szczękowo-twarzowej zobowiązany jest odbyć niżej wymienione staże:

• chirurgia szczękowo-twarzowa - staż podstawowy 46 miesięcy

• stomatologia dziecięca 1 miesiąc

• chirurgia stomatologiczna 3 miesiące

• ortodoncja 2 miesiące

• protetyka 0,5 miesiąca

• chirurgia ogólna 3 miesiące

• choroby wewnętrzne 1 miesiąc

• chirurgia plastyczna 3 miesiące

• chirurgia urazowa i ortopedia 1 miesiąc

• anestezjologia i intensywna terapia 2 miesiące

• otolaryngologia 1 miesiąc

• okulistyka 0,5 miesiąca

• neurochirurgia 2 miesiące

• badanie stomatologiczne i wypełnienie karty choroby
  u przyjmowanych pacjentów 20

• rekonstrukcja twardych tkanek zęba 20

• leczenie endodontyczne niezakażonych i zakażonych kanałów korzeniowych 10

• leczenie zachowawcze ostrych, zaostrzonych i przewlekłych chorób tkanek okołowierzchołkowych 5

• leczenie próchnicy zębów mlecznych 5

• leczenie próchnicy zębów stałych z niezakończonym rozwojem korzenia 2

• leczenie chorób miazgi zębów mlecznych 2

• leczenie zapaleń tkanek okołowierzchołkowych zębów mlecznych 3

 

• wykonanie szczegółowego badania przyzębia i wypełnienie
  karty choroby pacjentów 5

• usuwanie złogów nazębnych oraz wykonanie skalingo poddziąsłowego 3

• diagnostyka i leczenie najczęstszych chorób błony śluzowej jamy ustnej 2

 

• wykonanie rutynowe ekstrakcje zębów 50

• leczenie chirurgiczne ropni zębopochodnych 20

• leczenie chirurgiczne utrudnionego wyrzynania zębów mądrości
  oraz zębów zatrzymanych 5

• wykonanie resekcji wierzchołka korzenia zęba 3

• pobranie wycinka do badania histopatologicznego oraz wykonanie biopsji 6

• leczenie urazów zębów i wyrostka zębodołowego 5

• pierwsza pomoc w złamaniach kości i szczęk 10

• badanie ortodontyczne wraz z interpretacją badań pomocniczych 15

• diagnozowanie nieprawidłowości narządu żucia 20

• pobieranie wycisków łuków zębowych wraz z ustaleniem ich zwarcia 10

• ocena zmian w zgryzie na podstawie analizy gipsowych modeli
  szczęki i żuchwy 5

• protetyczne badanie pacjenta, prognoza, projektowanie postępowania 2

• pobieranie wycisków i odlanie modeli gipsowych oraz ustalenie zwarcia 5

• naprawa złamanej płyty protezy ruchomej 2

• uczestniczenie przy wykonywaniu zdjęć

- wewnątrzustnych

> zębowych 5
> zgryzowych 2
> zgryzowo-skrzydłowych 1
> pantomograficznych 6

- zewnątrzustnych

> zatok obocznych nosa w projekcji Watersa 5
> profilowego czaszki 2
> KT 2

• uczestniczenie przy badaniach MR 3

• uczestniczenie przy badaniach usg 3

 

• wykonanie znieczulenia miejscowego i regionalnego 2

• nacięcie i drenaż ropnia zewnętrznego 2

• urazy klatki piersiowej - postępowanie w złamaniach żeber, nakłucie
  opłucnej, drenaż 2

• ostry brzuch; rozpoznawanie, różnicowanie, leczenie 3

• krwotok z przewodu pokarmowego, rozpoznawanie, różnicowanie,
  leczenie 2

• rozpoznawanie i leczenie urazów naczyń - zatrzymanie krwotoku
  zewnętrznego oraz postępowanie w niedokrwieniu kończyn dolnych 2

• ostre zapalenie wyrostka robaczkowego; rozpoznanie, leczenie 3

• złamanie kości sklepienia czaszki, ubytki, rozpoznawanie i leczenie 3

• krwiaki wewnątrzczaszkowe (nadtwardówkowe, podtwardówkowe
  śródmózgowe), trepanacje czaszki 2

• chirurgiczne leczenie guzów podstawy przedniego dołu czaszki 1

• leczenie pourazowych przetok mózgowych z wyciekiem płynu przez nos 1

 

• pourazowe uszkodzenie gałki ocznej, powiek, dróg łzowych 2

• badanie ostrości wzroku, pola widzenia, podwójnego widzenia
  i ich ocena 5

• przyczyny wytrzeszczu - rozpoznawanie, postępowanie 1

• enukleacja gałki ocznej - wskazania, technika 1

 

• rak krtani i gardła; rozpoznanie, różnicowanie, leczenie 1

• tracheotomia, tracheostomia 3

• rozpoznawanie, różnicowanie i leczenie ropni okołomigdałkowych 3

• złamanie kości nosa; rozpoznawanie, leczenie 2

• skrzywienie przegrody nosa; rozpoznawanie, leczenie 1

 

• urazy kręgosłupa; rozpoznawanie, postępowanie 1

• złamanie kończyn; rozpoznanie, leczenie 2

• nagłe zatrzymanie krążenia, resuscytacja 3

• niedrożność górnych dróg oddechowych; postępowanie 2

• intubacja nosowo-tchawicza 2

• intubacja ustno-tchawicza 5

• postępowanie we wstrząsie 3

• opieka pooperacyjna 5

• wskazania do leczenia i planowania zabiegów odtwórczych 5

• rodzaje tkanek i zasady wykonywania zabiegów rekonstrukcyjnych 3

• "Z" plastyka 2

• przeszczepy:

- skórno-naskórkowe 2
- skórne 2
- złożone 1

• płaty mięśniowe, skórno-mięśniowe 1

• mikrochirurgiczne zespolenie naczyń 1

 

• osteosynteza stabilna w złamaniach żuchwy 40

• zachowawcze i chirurgiczne leczenie złamań wyrostka
  kłykciowego żuchwy 6

• chirurgiczne leczenie złamania szczęk 5

• chirurgiczne leczenie złamań jarzmowo-szczękowo-oczodołowych 5

• rekonstrukcja oczodołu z użyciem przeszczepów lub wszczepów 3

• chirurgiczne leczenie raka wargi dolnej z rekonstrukcją 3

• resekcja szczęki z powodu nowotworów 1

• częściowa resekcja żuchwy 3

• limfangiektomia nadgnykowa 3

• radykalne usunięcie szyjnych węzłów chłonnych 3

• leczenie chirurgiczne morfologicznych wad szczękowo-twarzowo-
  zgryzowych, np. progenia, mikrogenia 3

• zabiegi rekonstrukcyjne zniekształceń porozszczepowych 1

• zabiegi rekonstrukcyjne po rozległych ubytkach twarzowej części
  czaszki z użyciem płatów i przeszczepów 3

• leczenie chirurgiczne guzów ślinianek, w tym guzów przyusznicy 3

• chirurgiczne leczenie torbieli, przetok i wad rozwojowych szyi 2

• leczenie chirurgiczne chorób zatok szczękowych 10

• chirurgiczne leczenie ropni i ropowic przestrzeni międzypowięziowych 5

• tracheotomia 3

• obowiązkowe uczenie się z polskich podręczników (jako źródła wiedzy podstawowej) w zakresie chirurgii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej, przy treściach kontrowersyjnych należy oprzeć się na konsultacji z kierownikiem specjalizacji,

• obowiązkowa lektura “Czasopisma Stomatologicznego” oraz innych wydawnictw,
  a szczególnie artykułów związanych z chirurgią i dyscyplinami pokrewnymi,

• uczestniczenie w sesjach naukowo-szkoleniowych towarzystw lekarskich

• uczestniczenie w krajowych kongresach chirurgii stomatologicznej (jamy ustnej)
  i chirurgii szczękowo-twarzowej oraz w zjazdach i kongresach stomatologicznych,

• wskazany udział w europejskich kongresach chirurgii czaszkowo-szczękowo-twarzowej,

• wskazany udział w krajowych i europejskich kongresach dotyczących dziedzin pokrewnych (onkologia, chirurgia plastyczna i rekonstrukcyjna, chirurgia ogólna, neurochirurgia, otolaryngologia, ortodoncja, protetyka, implantologia, periodontologia),

• obowiązkowe przygotowanie 2-3 prac poglądowych (lub naukowych) o tematyce uzgodnionej z kierownikiem specjalizacji,

Liczba dyżurów lekarskich pełnionych w oddziale chirurgii szczękowo-twarzowej
3-4 miesięcznie.

 

• zaliczenia wiedzy podczas kolokwiów przewidzianych po każdym stażu i zgodnie z tematyką kursów doskonalących,

• złożenie kolokwium z prawa medycznego,

• złożenie kolokwium z promocji zdrowia.

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do:

• zaliczenia sprawdzianów umiejętności praktycznych przeprowadzanych przez kierownika jednostki posiadającej akredytację do prowadzenia specjalizacji,

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do:

• złożenia do oceny kierownikowi jednostki specjalizującej pracy poglądowej, opracowania teoretycznego lub pracy naukowej.

• konsultant wojewódzki w dziedzinie chirurgii szczękowo-twarzowej,

• przedstawiciel towarzystwa medycznego,

• przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej,

• przedstawiciel wojewody.

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2001