W chirurgii plastycznej mogą specjalizować się lekarze posiadający specjalizację II stopnia w chirurgii ogólnej albo w chirurgii dziecięcej uzyskane na podstawie poprzednich przepisów lub posiadający tytuł specjalisty w chirurgii ogólnej albo w chirurgii dziecięcej uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25.03.1999 r.

Celem studiów specjalizacyjnych w dziedzinie chirurgii plastycznej jest nabycie i doskonalenie wiedzy i umiejętności praktycznych, rozwijanie pożądanych cech osobowości niezbędnych do sprawowania opieki zdrowotnej i dalszego samokształcenia, umożliwiających leczenie ostrych i przewlekłych stanów chorobowych wrodzonych i nabytych, związanych ze zniekształceniami i ubytkami funkcji, powstałych w wyniku urazu, choroby przewlekłej, procesów degeneracyjnych i starzenia się pacjentów.

Oczekuje się, że po zakończeniu studiów specjalizacyjnych lekarz wykaże się umiejętnością posługiwania się wiedzą i nabytym doświadczeniem w rozwiązywaniu problemów diagnostycznych i leczniczych w zakresie chirurgii plastycznej:

• omówi patofizjologię i leczenie różnych rodzajów wstrząsu, gojenie się ran, gospodarkę wodno-elektrolitową i równowagę kwasowo-zasadową, patofizjologię i leczenie zakażeń w chirurgii, układ krzepnięcia i zaburzenia krzepliwości krwi w chirurgii, postępowanie z chorym nieprzytomnym i postępowanie reanimacyjne w zatrzymaniu akcji serca, zasady planowania złożonych zabiegów rekonstrukcyjnych, zasady techniki chirurgicznej w chirurgii plastycznej, immunologię przeszczepów tkankowych,

• oceni stan psychiczny chorego ze zniekształceniem,

• wykaże się znajomością anatomii i histologii skóry i tkanki podskórnej,

• przedstawi anatomię chirurgiczną oczodołu, nosa, nerwu twarzowego, szyi, ręki i przedramienia, układu naczyniowego powłok ciała, kończyny dolnej, układu limfatycznego,

• omówi wskazania, technikę operacyjną, postępowanie pooperacyjne w zastosowaniu przeszczepów skóry pełnej grubości, przeszczepów skóry pośredniej grubości, przeszczepów skóry właściwej i tkanki tłuszczowej, przeszczepów powięzi, ścięgien, chrząstki, kości, śluzówki i nerwów,

• opisze rodzaje i podział płatów skórno-tłuszczowych, omówi anatomię, wskazania, planowanie, technikę operacyjną, postępowanie pooperacyjne i powikłania w zastosowaniu płatów skórno-tłuszczowych z sąsiedztwa ubytku, płatów krzyżowych, płata rurowatego, wolnego płata skórno-tłuszczowego z pachwiny, płata piersiowo-barkowego Bakamjana, wolnego płata piersiowo-barkowego, operacji Abbe-Estlandera, Z-plastyki, przedstawi rodzaje i wskazania do zastosowania wolnych płatów skórno-tłuszczowych z zespoleniem mikronaczyniowym, technikę zespoleń małych naczyń i nerwów przy przeszczepianiu wolnych płatów tkankowych,

• wykaże się znajomością metod leczenia blizn, przykurczów bliznowatych, koloidów,

• wymieni rodzaje, wskazania, technikę operacyjną, powikłania w zastosowaniu protez śródtkankowych,

• omówi epidemiologię, etiologię, podział nowotworów złośliwych, skóry, podstawy patomorfologii nowotworów złośliwych, zasady leczenia nowotworów złośliwych skóry, patologię i leczenie melanoma malignum, podział i leczenie znamion barwnikowych, znamion naczyniowych, naczyniaków, naczyniaków limfatycznych,

• przedstawi epidemiologię i profilaktykę oparzeń, klasyfikację i diagnostykę oparzeń, organizację pierwszej pomocy w oparzeniach, leczenie wstrząsu oparzeniowego, zasady leczenia miejscowego rany oparzeniowej, stosowanie antybiotyków w oparzeniach, odżywianie oparzonych, zaburzenia metabolizmu w późnym okresie choroby oparzeniowej; wskazania, technikę operacyjną, resuscytację, postępowanie pooperacyjne we wczesnym wycięciu tkanek martwiczych, postępowanie w oparzeniach rąk, zasady leczenia oparzeń chemicznych, opatrunki biologiczne w leczeniu oparzeń, przeszczepianie skóry w oparzeniach; patologia, objawy, leczenie oparzeń dróg oddechowych, patofizjologia i leczenie oparzeń elektrycznych, możliwości lecznicze w ubytkach wargi po oparzeniu prądem elektrycznym,

• opisze patofizjologię i leczenie odmrożeń,

• wyjaśni patologię i leczenie uszkodzeń tkanek energią promienistą,

• omówi embriologię twarzy, zasady leczenia urazów tkanek miękkich twarzy, zastosowanie płatów wyspowych w rekonstrukcji ubytków twarzy, rekonstrukcję ubytków całej grubości policzka, zasady postępowania w złamaniach szkieletu twarzoczaszki, postępowanie lecznicze w złamaniach oczodołu i złamaniach nosowo-oczodołowych, wtórne operacje korekcyjne po złamaniach oczodołu, zabiegi rekonstrukcyjne w ubytkach kości ciemieniowej i czołowej, zasady leczenia oskalpowania skóry owłosionej głowy,

• wyjaśni patologię i metody leczenia porażenia nerwu twarzowego, plastykę mięśniową w porażeniach nerwu twarzowego, patologię i leczenie postępującego połowicznego zaniku twarzy,

• wyjaśni leczenie chirurgiczne zmarszczek twarzy i leczenie chirurgiczne zmarszczek powiek,

• opisze patologię i zasady leczenia ubytków powiek, bliznowatego wywinięcia powiek, wwinięcia powiek, zrostu powiek z gałką oczną, opadnięcia powiek, niedrożności dróg łzowych, rekonstrukcję zarośniętego worka spojówkowego, operacje korekcyjne fałdów nakątnych, rekonstrukcję więzadła przyśrodkowego powiek; postępowanie lecznicze we wrodzonym braku gałki ocznej, metody rekonstrukcji brwi,

• przedstawi operacje zmieniające kształt skórno-chrzęstnej części nosa, zasady korekcji nosa garbatego, leczenie chirurgiczne krzywego nosa, operacje korekcyjne w zakresie przegrody nosowej, leczenie nosa siodełkowatego, leczenie perforacji przegrody nosowej, typowe wady rozwojowe nosa i zasady ich leczenia, patologię i leczenie rhinophyma, morfologię i leczenie częściowych ubytków nosa, metody rekonstrukcji całkowitych ubytków nosa, rekonstrukcja nosa płatem z czoła, przeszczepy złożone w rekonstrukcji częściowych ubytków nosa,

• omówi embriologię małżowiny usznej; epidemiologię, etiologię i podział wad rozwojowych małżowiny usznej, metody leczenia całkowitego niedorozwoju małżowiny usznej, rekonstrukcję małżowiny usznej metodą Brenta i Nagaty, zabiegi korekcyjne w odstających małżowinach usznych, rekonstrukcję częściowych ubytków małżowiny usznej,

• wykaże się znajomością zasad leczenia wrodzonego zdwojenia wargi, bliznowatego zniekształcenia warg, bliznowatego zwężenia szpary ustnej, postępowania chirurgicznego w zarośnięciu przedsionka jamy ustnej, operacji odtwórczych w ubytkach wargi górnej i wargi dolnej, zasady leczenia raka wargi,

• opisze anatomię chirurgiczną podniebienia; epidemiologię, etiologię i podział rozszczepów wargi i podniebienia, klasyfikację rozszczepów wargi i podniebienia, zasady zespołowego leczenia rozszczepów wargi i podniebienia, metody leczenia jednostronnych i obustronnych rozszczepów wargi, wtórne operacje zniekształceń po zeszyciu rozszczepu wargi, leczenie chirurgiczne rozszczepu podniebienia, leczenie przetok po powikłanym leczeniu operacyjnym rozszczepu podniebienia, metody operacyjne i wybór czasu w wydłużaniu przegrody miękkiej nosa; rodzaje, zasady leczenia skośnych rozszczepów twarzy, rekonstrukcję przetok dolnego gardła i przełyku po laryngectomii, faryngofiksację – wskazania, technikę operacyjną, możliwości lecznicze; zespół Treacher-Collins’a, zespół Mobiusa, zespół Aperta, zespół Crouzon, zespół Pierre-Robin, hypertyloryzm,

• omówi pomiary cefalometryczne, zasady leczenia chirurgicznego progenii, rekonstrukcję ubytków żuchwy, zasady leczenia zespołu I i II łuku skrzelowego; wskazania, zasady techniki operacyjnej osteotomii szczęk,

• omówi leczenie nowotworów ślinianki przyusznej; wskazania, technikę operacyjną operacji Crile’a,

• omówi leczenie bliznowatych przykurczów szyi, wrodzone przetoki szyi i ich leczenie,

• wykaże się znajomością zabiegów rekonstrukcyjnych w ubytkach piersi u kobiet, operacji korekcyjnych w przeroście i opadnięciu piersi u kobiet, plastyki piersi sposobem Strumbeck’a, plastyki piersi sposobem McKissock’a, zasad chirurgicznego powiększania piersi u kobiet i powikłań po tym leczeniu, patologii i leczeniu ginekomastii, zniekształceń i operacji odtwórczych brodawki piersiowej u kobiet, możliwości leczenia chirurgicznego w ubytkach ściany klatki piersiowej,

• omówi leczenie chirurgiczne obwisłego brzucha, przepuklin przedniej ściany brzucha, usuwanie nadmiaru tkanki tłuszczowej w zakresie powłok – wskazania, technika operacyjna, powikłania,

• opisze epidemiologię, etiologię i podział spodziectwa i wierzchniactwa, leczenie chirurgiczne spodziectwa i wierzchniactwa, wskazania, technikę operacyjną perineouretrostomii; wskazania, technikę operacyjną cystostomii, postępowanie lecznicze przy oskalpowaniu prącia i jąder, możliwości rekonstrukcyjne w ubytkach prącia, zabiegi odtwórcze we wrodzonym niedorozwoju pochwy,

• wyjaśni sposoby i technikę znieczulenia ręki: przewodowego (podpachowego), regionalnego (nadgarstek, śródręcze) z niedokrwieniem kończyny (wskazania, przeciwwskazania), rodzaje cięć operacyjnych na ręce i przedramieniu, plastykę miejscową skóry, plastykę płatami krzyżowymi w zaopatrywaniu ubytków skóry ręki, sposoby zaopatrywania ubytków opuszek, zasady amputacji palców ręki,

• przedstawi epidemiologię, etiologię i podział urazów ręki, diagnostykę uszkodzeń ścięgien zginaczy, prostowników i nerwów ręki (testy czynnościowe, wydzielnicze, dokumentacja kliniczna), postępowanie w świeżych uszkodzeniach ścięgien prostowników i zginaczy ręki, rodzaje szwów ścięgien (taktyka, technika operacyjna, postępowanie pooperacyjne, leczenie usprawniające), wtórne przeszczepy ścięgien, pierwotny i wtórny szew nerwów ręki (zasady, technika operacyjna), operacje zastępcze w przypadku nieodwracalnego uszkodzenia nerwów pośrodkowego, łokciowego i promieniowego oraz w przypadku porażeń mieszanych (nerwu pośrodkowego i łokciowego); taktykę postępowania w replantacji ręki (zasady techniki mikrochirurgicznej),

• omówi transpozycje palców (zasady, technika operacyjna), taktykę i technikę postępowania w leczeniu operacyjnym palcozrostu, leczenie chirurgiczne palcozrostu z niedorozwojem, operacje odtwórcze we wrodzonym braku kciuka, zasady leczenia zdwojonego kciuka, wady rozwojowe ręki – podział wg Borsky’ego, Entina, Swansona,

• wyjaśni etiologię, patogenezę, symptomatologię, operacyjne leczenie choroby Dupuytrena, wczesne leczenie operacyjne, operacje wtórne przykurczu Volkmanna, leczenie operacyjne przykurczów bliznowatych ręki, zespół cieśni kanału nadgarstka, zespół kanału Guyona, zespół uciskowy gałęzi międzykostnej nerwu pośrodkowego,

• omówi zasady leczenia nowotworów ręki,

• poda zasady kwalifikowania chorych ze sprawami chorobowymi i pourazowymi ręki do leczenia operacyjnego i rekonstrukcyjnego,

• przedstawi patologię i leczenie pourazowych przewlekłych ran kończyn dolnych, postępowanie lecznicze w oskalpowaniu kończyny dolnej, etiopatogenezę i leczenie owrzodzeń żylakowatych, płaty mięśniowe w rekonstrukcji ubytków podudzia, etiopatogenezę i leczenie ubytków pięty; patofizjologię, podział i leczenie obrzęków limfatycznych kończyny dolnej; zasady rehabilitacji narządów ruchu,

• omówi dokumentację stosowaną w chirurgii plastycznej,

• wyjaśni odpowiedzialność cywilną chirurga plastyka w świetle ustawodawstwa polskiego,

• wykaże się znajomością historii chirurgii plastycznej w Polsce i na świecie.

Chirurgia plastyczna jest specjalnością, która rozwija się i chirurg-plastyk musi utrzymywać swoją wiedzę na współczesnym poziomie poprzez udział w każdej potrzebnej formie doskonalenia zasobów swych wiadomości.

Oczekuje się, że lekarz po ukończeniu specjalizacji samodzielnie wykona:

• różne rodzaje plastyki miejscowej,
• przeszczepy skóry pośredniej i pełnej grubości, skóry owłosionej, skóry własnej,
• przeszczepy kości, chrząstki, powięzi, śluzówki, tkanki tłuszczowej, ścięgien, nerwów,
• różne rodzaje plastyki płatami skórno-tłuszczowymi,

• różnego rodzaju plastyki płatami mięśniowymi, skórno-mięśniowymi, skórno-powięziowymi, płatami arterializowanymi,

• zeszycie rozszczepu wargi i podniebienia,
• operacje szczękowo-twarzowe,
• osteotomie szczęki i żuchwy,
• rekonstrukcję małżowiny usznej,
• chirurgiczne leczenie wad rozwojowych głowy i szyi,

• operacje mikrochirurgiczne polegające na przenoszeniu wolnych płatów tkankowych z zespoleniem mikronaczyniowym i mikronerwowym,

• chirurgiczne leczenie zniekształceń porozszczepowych,

• operacje obrzęku limfatycznego,

• chirurgiczne leczenie wad wrodzonych zewnętrznych części układu moczowo-płciowego,

• chirurgiczne leczenie wad rozwojowych, zniekształceń pourazowych ręki,

• wycięcie regionalnych węzłów chłonnych,
• operacje kosmetyczne,

Kurs wprowadzający dwutygodniowy – Wybrane zagadnienia z chirurgii plastycznej, organizowany przez CMKP i konsultanta krajowego ds. chirurgii plastycznej przy współpracy z wiodącymi ośrodkami chirurgii plastycznej,

4 kursy dwutygodniowe z zakresu:

• Kurs z mikrochirurgii – wolne płaty tkankowe, transplantacje.
• Kurs z zakresu wad rozwojowych twarzy,
• Kurs z chirurgii twarzowo-czaszkowej,
• Kurs z chirurgii kosmetycznej.

Udział w życiu towarzystw lekarskich
Chirurg zobowiązany jest do czynnego udziału w seminariach, konferencjach, zjazdach, posiedzeniach i innych formach kształcenia wskazanych przez kierownika specjalizacji poświęconych chirurgii plastycznej, oraz wygłoszenie 2 referatów.

Potwierdzenie przynależności do PTCHPRiE.

Samokształcenie w miejscu pracy
Systematyczne samokształceniew czasie co najmniej 2 letniej praktyki zawodowej, udział w konsultacjach, obchodach lekarskich, dyżurach, seminariach, klinicznych posiedzeniach naukowych i innych formach kształcenia wskazanych przez kierownika specjalizacji,

Chirurg zobowiązany jest odbyć niżej wymienione staże.

• Staż z zakresu oparzeń – 2 tygodnie,
• Staż z chirurgii szczękowej – 2 tygodnie,
• Staż z chirurgii ręki – 2 tygodnie,
• Staż z zakresu zabiegów rekonstrukcyjnych w onkologii – 2 tygodnie,

Staże powinny być ustalane w zależności od profilu oddziału prowadzącego specjalizację.

Wymagane jest uczestniczenie w co najmniej 50 złożonych operacjach rekonstrukcyjnych takich jak:

• zeszycie rozszczepu wargi i podniebienia,
• rekonstrukcja małżowiny usznej,
• operacje twarzowo-czaszkowe,
• operacje mikrochirurgiczne i przenoszenie wolnych płatów tkankowych, transplantacje, replantacje.

Specjalizujący się ma obowiązek samodzielnie wykonać 300 następujących rodzajów zabiegów operacyjnych jako warunek do zaliczenia specjalizacji:

• różne rodzaje plastyki miejscowej – 50,
• przeszczepy skóry pośredniej i pełnej grubości, śluzówki – 50,
• przeszczepy ścięgien, nerwów – 50,
• plastyki płatami skórno-tłuszczowymi – 50,
• plastyki płatami skórno-mięśniowymi, mięśniowymi i arterializowanymi – 40,
• chirurgiczne leczenie następstw wad rozwojowych – 40,
• operacje kosmetyczne – 20.

Specjalizujący się prowadzi rejestrację swojej działalności praktycznej z zakresu chirurgii plastycznej.

Pełnienie dyżurów lekarskich
Specjalizujący się pełni co najmniej 4 – 5 dyżurów lekarskich miesięcznie.

Specjalizujący się lekarz jest zobowiązany do zaliczenia niżej wymienionych kolokwiów:

• Historia chirurgii plastycznej.
• Wskazania i przeciwwskazania do operacji odtwórczych.
  Planowanie, leczenie operacyjne.
  Wolne przeszczepy skóry pełnej i pośredniej grubości.
  Wolne przeszczepy koriowo-tłuszczowe.
• Przeszczepy kości, chrząstki, powięzi, nerwów i śluzówki.
• Leczenie oparzeń.
• Nowotwory łagodne i złośliwe powłok. Etiopatogeneza i leczenie chirurgiczne.
• Płaty jednoszypułowe i rurowate. Plastyka miejscowa.
• Przykurcze bliznowate i ich leczenie.
• Owrzodzenie troficzne, odleżyny, etiopatologia, leczenie chirurgiczne i zachowawcze.
• Obrzęk limfatyczny, etiopatologia, leczenie chirurgiczne i zachowawcze.
• Operacje korekcyjne nosa.
• Wady rozwojowe twarzy.
• Wady rozwojowe zewnętrznych części układu moczowo-płciowego.
• Zabiegi odtwórcze w świeżych urazach twarzy i innych części ciała (bez ręki).
• Operacje odtwórcze zniekształceń pourazowych i pochorobowych głowy i szyi.
• Zabiegi odtwórcze w świeżych urazach ręki. Anatomia chirurgiczna ręki.
• Leczenie chirurgiczne wtórnych zniekształceń i wad rozwojowych ręki. Choroba Dupuytren’a.
• Chirurgia kosmetyczna.
• Mikrochirurgia – podstawy technik operacyjnych.
• Wolne płaty tkankowe z zespoleniem mikrochirurgicznym.
• Postępy w chirurgii plastycznej.

oraz złożenie

• kolokwium z prawa medycznego
• kolokwium z promocji zdrowia,

Prace poglądowe, referaty przygotowane do wygłoszenia, prace oryginalne zgłoszone do opublikowania, akceptuje i ocenia kierownik specjalizacji.

Oczekuje się, że specjalizujący się chirurg wykaże się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego w stopniu umożliwiającym swobodne korzystanie z literatury fachowej, udokumentowaną egzaminem.

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:

• konsultant regionalny w dziedzinie chirurgii plastycznej,

• przedstawiciel odpowiedniego towarzystwa lekarskiego,

• przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej,

• przedstawiciel akademii medycznej z właściwego regionu,

Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji.

W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc edukacyjnych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji.

Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego. W czasie rozmowy kwalifikacyjnej kandydat przedstawia pisemnie odpowiedź na pytanie: „Dlaczego chcę się specjalizować w chirurgii plastycznej i jak się do tego przygotowałem”,

Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc edukacyjnych.