15. Temat kursu:

TERAPIA ŻYWIENIOWA.

Cel kursu: Przygotowanie farmaceutów szpitalnych do podejmowania całokształtu zadań związanych z przyrządzaniem, kontrolą oraz dystrybucją preparatów do odżywiania pozajelitowego.

Zakres wiedzy będącej przedmiotem kursu:

-       czynniki wywołujące niedożywienie, planowanie żywienia, zapotrzebowanie energetyczne, podstawowe substancje odżywcze w żywieniu do- i pozajelitowym, węglowodany, aminokwasy, tłuszcze, elektrolity, witaminy,

żywienie dojelitowe

-       wskazania, przeciwwskazania, zalety, dobór diety,

-       metody żywienia dojelitowego, żywienie doustne, odżywianie przez zgłębnik, przetoki odżywcze, przetoki kombinowane,

-       powikłania - mechaniczne, metaboliczne, septyczne, zachłystowe zapalenie płuc nudności, wymioty biegunka,

żywienie pozajelitowe

-       wskazania,

-       ocena stanu niedożywienia, badanie fizykalne chorego, wywiad żywieniowy, ocena zasobów tkanki tłuszczowej, ocena masy mięśni szkieletowych, wskaźnik masy ciała (BMI), badania biochemiczne, oznaczanie białek trzewnych, badania immunologiczne, pomiar zapotrzebowania energetycznego

żywienie pozajelitowe w systemie jednego pojemnika - AIO (All-In-One)

-       warunki przygotowania mieszanin do odżywiania parenteralnego - GMP (Good Manufacturing Practice) produkcji i kontroli leków jałowych - zapobieganie zakażeniu mieszaniny w czasie jej przygotowywania, przechowywania i podawania, boks aseptyczny, loża z nawiewem laminarnym,

-       zasady przygotowywania worków w systemie AIO, kolejność dodawania,

-       metody kontroli jakości systemu AIO, obserwacja wizualna, pomiar pH mieszaniny, pomiar osmolarności, określenie ilości cząstek i ich wielkości, przechowywanie gotowych worków i ich trwałość, pomiar śmietankowania, pomiar czasu koalescencji, pomiar odbicia światła, badanie przewodnictwa prądu elektrycznego,

kontrola żywienia pozajelitowego

-       bilans azotowy, badania kliniczne, badania laboratoryjne

powikłania żywienia pozajelitowego

-       mechaniczne, metaboliczne, septyczne

terapia żywieniowa w praktyce klinicznej

schorzenia zapalne jelit i przetoki, choroby nowotworowe, zapalenie trzustki, urazy, oparzenia, posocznica, niewydolność wątroby, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek (ONN), przewlekła niewydolność nerek (PNN),

Wykładowcy: lekarz, klinicysta lub farmaceuta praktyk w dziedzinie żywienia, farmaceuta przygotowujący worki „all in one”

Proponowany czas zajęć: 30 godzin

Wiedza i umiejętności wynikowe:

W wyniku realizacji programu farmaceuta szpitalny powinien posiadać umiejętności:

-       współpracy z lekarzem w celu prawidłowego ustalenia dla indywidualnych chorych zapotrzebowania energetycznego i strategii żywieniowej

-       opracowania procedur

-       analizy składu mieszaniny pod kątem przewidywania trudności jej przygotowania

-       pracy w warunkach aseptycznych

-       poprawnego sporządzania mieszanin odżywczych

Forma sprawdzianu: rozwiązanie problemowego przykładu, praktyczne wykonanie mieszaniny żywieniowej

Informacje dodatkowe:

Forma zajęć: wykłady, seminaria, warsztaty

Wykaz niezbędnych środków dydaktycznych: przezrocza, foliogramy, filmy video, programy komputerowe.

PIŚMIENNICTWO:

1.     American Hospital Formulary Service. Drug information 1999 Bethseda, MD: American Society of Hospital Pharmacists, 1999.

2.     Andrassy R.J.,Chwals W.J.: Nutritional support of the pediatric oncology patient. Nutrition. 1998, 14(1), 124-129.

3.     Ciszewska-Jędrasik M.: Podstawowe zasady sporządzania mieszanin All-In-One”,  Farm. Pol., 50, 658, 1994.

4.     Jumaa M., Muller B.W.: The effect of oil components and homogenization conditions on the physicochemical properties and stability of parenteral fat emulsions. Int. J. Pharm., 1998, 163(1-2), 81-89.

5.     Kabi Pharmacia: TPN as all in one. Stockholm, 1989.

6.     Magnus G.H.: Frontline pharmacist. Am. J. Health Syst. Pharm., 1999, 56(1),  25-26

7.     Pertkiewicz M., Majewska K.: Żywienie pozajelitowe systemem jednego pojemnika, Wyd. III. Warszawa 1995.

8.     Szczygieł B., Socha J. : ywienie pozajelitowe i dojelitowe w chirurgii PZWL, Warszawa 1995.