CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO

Program specjalizacji
z
GERIATRII

Warszawa 1999

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 1999

Program specjalizacji przygotował zespół ekspertów:

Prof.dr hab. med. Krzysztof Galus - przewodniczący
Prof. dr hab.med. Bogusława Baranowska,
Prof.dr hab.med. Zygmunt Chodorowski, 
Prof.dr hab.med. Józef Kocemba, 
Dr hab.med. Barbara Bień - przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej

Cel studiów specjalizacyjnych

Celem studiów specjalizacyjnych w geriatrii jest przygotowanie lekarza specjalistę chorób wewnętrznych do świadczenia usług lekarskich pacjentom po 65 roku życia.

Poza pogłębieniem znajomości odmiennego przebiegu chorób narządów wewnętrznych u osób w wieku podeszłym, celem tych studiów jest także nabycie podstawowych umiejętności rozpoznawania i leczenia chorób najczęściej występujących u osób starych, zaliczanych do takich dziedzin medycyny jak: neurologia, psychiatria, urologia, traumatologia, okulistyka, otolaryngologia, ginekologia, dermatologia i stomatologia.

Uzyskanie specjalizacji w dziedzinie geriatrii upoważnia do ubiegania się o stanowisko ordynatora oddziału geriatrycznego, ordynatora lub lekarza naczelnego zakładu opiekuńczo-leczniczego, do pełnienia funkcji konsultanta geriatry w przyszpitalnych poradniach konsultacyjnych lub geriatrycznych punktach konsultacyjnych.

Posiadania specjalizacji w dziedzinie geriatrii upoważnia do pełnienia funkcji konsultanta w oddziałach opiekuńczo-pielęgnacyjnych, w państwowych i prywatnych domach opieki, oraz do udzielania konsultacji lekarzom rodzinnym i lekarzom innych specjalności.

Wymagana wiedza

• wiadomości z chorób wewnętrznych na poziomie aktualnie wymaganym do uzyskania specjalizacji w dziedzinie chorób wewnętrznych,
• mechanizmy starzenia, fizjologiczne zmiany w organizmie związane ze starzeniem się, odmienności przebiegu, rozpoznawania i leczenia chorób u osób w wieku podeszłym,
• rozpoznawanie i leczenie chorób najczęściej występujących u osób w wieku podeszłym, zaszeregowanych do następujących dziedzin medycyny: neurologii, gerontopsychiatrii, urologii, ginekologii, okulistyki, ortopedii, otolaryngologii, onkologii, dermatologii, gerontopsychologii, rehabilitacji geriatrycznej,
• profilaktyka gerontologiczna dotycząca starzenia się; organizacja geriatrycznej opieki zdrowotnej; organizacja instytucjonalnej opieki i pomocy społecznej oraz charytatywnej,
• współdziałanie ze służbami socjalnymi w opiece nad ludźmi starymi,
• socjalna i demograficzna sytuacja populacji osób w wieku podeszłym,
• przepisy prawne dotyczące osób w podeszłym wieku.

Wymagane umiejętności praktyczne

• umiejętność badania podmiotowego, przedmiotowego i dna oczu pacjentów w wieku podeszłym,
• ocena ich stanu funkcjonalnego, umysłowego i psychicznego,
• umiejętność zaprogramowania właściwych badań dodatkowych i ich interpretacji,
• ustalenie rozpoznania wstępnego i zalecenia odpowiedniego leczenia.
• umiejętność przeprowadzenia konsultacji geriatrycznej.

Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych

Kurs wprowadzający

Kurs wprowadzający w pierwszym roku kształcenia obejmujący główne problemy geriatryczne. Czas trwania kursu - 3 dni.
Miejsce kursu: Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego oraz siedziby regionalnych konsultantów w geriatrii.

Kursy doskonalące

Uczestniczenie w 2-3 kursach z zakresu geriatrii, organizowanych przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego i regionalne ośrodki geriatryczne umiejscowione w akademiach medycznych.

Formy samokształcenia

• Systematyczne przyswajanie wiadomości zawartych w podręcznikach geriatrii oraz w podręcznikach chorób wewnętrznych i czasopismach medycznych.
• Wygłoszenie 2 referatów o tematyce geriatrycznej, na posiedzeniu naukowym oddziału, szpitala lub towarzystwa naukowego.
• Napisanie pracy poglądowej dotyczącej problemów geriatrycznych.
• Udział w pracach towarzystw naukowych: Sekcji Geriatrycznej Polskiego Towarzystwa Lekarskiego oraz Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego.

Staże kierunkowe

• Staż neurologiczny trwający 1 miesiąc.
• Staż gerontopsychiatryczny trwający 1 miesiąc.
• Dwutygodniowy staż w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub innej państwowej instytucji leczniczo-opiekuńczej przeznaczonej dla osób w wieku podeszłym.
• Dwutygodniowy staż w poradni okulistycznej.
• Dwutygodniowy staż w poradni dermatologicznej.

Pełnienie dyżurów lekarskich

Specjalizujący się lekarz ma obowiązek odbyć 20 dyżurów w oddziale geriatrycznym.

Czas trwania specjalizacji

Specjalizacja w geriatrii trwa 2 lata.

Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych

Kolokwia

Lekarz specjalizujący się w geriatrii jest zobowiązany do złożenia niżej wymienionych kolokwiów

• kolokwium dotyczące głównych problemów geriatrycznych, 
• kolokwium z gerontoneurologii, 
• kolokwium z gerontopsychiatrii,
• kolokwium z kardiologii geriatrycznej, 
• kolokwium z farmakoterapii geriatrycznej, 
• kolokwium z prawa medycznego,
• kolokwium z promocji zdrowia.

Sprawdziany umiejętności praktycznych

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest wykazać się umiejętnościami praktycznymi w zakresie badania stanu funkcjonalnego i umysłowego osób w wieku podeszłym za pomocą: "Skali oceny podstawowych i złożonych czynności dnia codziennego", "Krótkiego badania stanu umysłowego", "Geriatrycznej skali oceny depresji", "Skali niedokrwiennej Hachinskiego".

Ocena przygotowanej pracy poglądowej

Złożoną pracę poglądową dotyczącą problematyki geriatrycznej ocenia kierownik specjalizacji.

Znajomość języków obcych

Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego.

Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w geriatrii

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:

• właściwy konsultant regionalny
• przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego,
• przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej
• przedstawiciel akademii medycznej z właściwego regionu,
• przedstawiciel wojewody.

Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji.

W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji.

Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego.

Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych.

Warunki, którym muszą odpowiadać jednostki organizacyjne ubiegające się o uzyskanie prawa prowadzenia specjalizacji w geriatrii

• Jednostki organizacyjne ubiegające się o możliwość prowadzenia specjalizacji w geriatrii powinny:
  mieć w swojej strukturze organizacyjnej klinikę geriatrii, lub oddział geriatryczny,
• zatrudniać w oddziałach szpitalnych lub komórkach organizacyjnych co najmniej 2 lekarzy z tytułem specjalisty w geriatrii, z których przynajmniej jeden posiada również tytuł specjalisty chorób wewnętrznych,
• posiadać sprzęt i aparaturę medyczną niezbędną do realizacji zadań określonych programem specjalizacji,
• udzielać świadczeń zdrowotnych umożliwiających zrealizowanie programu specjalizacji,
• posiadać odpowiedni sprzęt i bazę dydaktyczną.

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 1999