CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO
 

Warszawa 2001

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2001

Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji?
W medycynie sportowej mogą specjalizować się lekarze posiadający specjalizację II stopnia w chirurgii dziecięcej, chirurgii ogólnej, chorobach wewnętrznych, medycynie ogólnej, ortopedii i traumatologii, pediatrii uzyskaną na podstawie poprzednich przepisów lub lekarze posiadający tytuł specjalisty w chirurgii dziecięcej, chirurgii ogólnej, chorobach wewnętrznych, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, pediatrii uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25.03.1999r.

• orzekania o zdolności do uprawiania różnych form aktywności ruchowej,

• prowadzenia profilaktyki, diagnozowania, leczenia i rehabilitacji zaburzeń i chorób związanych z uprawianiem sportu wyczynowego i rekreacji,

• współudziału w ustalaniu optymalnych metod treningu fizycznego, opartych na wiedzy z zakresu biomechaniki, fizjologii i medycyny sportowej,

• prowadzenia działalności popularyzującej zdrowotne aspekty aktywności ruchowej,

• udzielanie konsultacji i szkolenie pracowników służby zdrowia zainteresowanych problematyką medycyny sportowej

• fizjologiczna klasyfikacja wysiłków fizycznych,

• bioenergetyczne podłoże wysiłków fizycznych,

• mechanizmy regulacji czynności organizmu podczas pracy mięśniowej,

• specyficzne adaptacje organizmu do różnego rodzaju wysiłków fizycznych,

• fizjologiczne podłoże zdolności wysiłkowej oraz metody jej oceny (wraz z uzasadnieniem fizjologicznym tych metod),

• zmiany strukturalne, biochemiczne i czynnościowe rozwijające się pod wpływem różnych form treningu fizycznego (obraz i mechanizm rozwoju tych zmian oraz ich znaczenie dla zwiększenia zdolności wysiłkowej),

• wysiłki fizyczne w środowisku wodnym (fizjologia nurkowania),

• wysiłki fizyczne i treningi na dużych wysokościach,

• nerwowe mechanizmy fizjologicznej aklimatyzacji wysokościowej,

• fizjologiczne podstawy optymalizacji treningu fizycznego w różnych dyscyplinach sportowych,

• aktywność fizyczna oraz jej znaczenie w leczeniu tzw. chorób cywilizacyjnych,

• organizacja pracowni badań wysiłkowych dla potrzeb medycyny sportowej.

• podstawowe wiadomości dotyczące rozwoju somatycznego, czynnościowego i psychicznego człowieka oraz zmian związanych ze starzeniem się organizmu,

• fizjologiczne znaczenie aktywności ruchowej w okresie rozwoju i starzenia się człowieka,

• metody oceny rozwoju przydatne w medycynie sportowej,

• odrębność w reakcji na wysiłki fizyczne i trening w różnych okresach rozwoju – w dzieciństwie i młodości, w wieku starczym,

• aktywność ruchowa w profilaktyce osteoporozy.

• podstawowe wiadomości z biomechaniki,

• traumatologia sportowa (zasady rozpoznawania i leczenia urazów sportowych),

• bóle kręgosłupa a aktywność fizyczna w znaczeniu pozytywnym i negatywnym,

• przeciążenie narządów ruchu (rozpoznawanie leczenie oraz profilaktyka):

• - dysfunkcje sportowe u dzieci dorastających,
  - uszkodzenie jednostki mięśniowo-ścięgnistej,
  - uszkodzenie więzadłowo-torebkowe stawów,
  - zespół bolesnego kolana i jego niestabilność,
  - zespół przeciążenia mięśnia piszczelowego przedniego,
  - zespół bolesnego barku,
  - zapalenie pochewek ścięgien,
  - zespół wzmożonego ciśnienia wewnątrz powięziowego
  - choroby ścięgna Achillesa,
  - złamania „zmęczeniowe”,
  - wskazania i przeciwwskazania do treningu sportowego lub innych form aktywności
    ruchowej z punktu widzenia ortopedii,
  - czynniki sprzyjające urazom sportowym.

   

• patofizjologia układu krążenia, oddechowego, wydzielania wewnętrznego, wskazania i przeciwwskazania do treningu sportowego lub innych form aktywności ruchowej,

• ocena zdolności organizmu do wysiłków fizycznych w chorobach wewnętrznych,

• przyczyny nagłych zgonów u sportowców i możliwość zapobiegania poprzez właściwą diagnostykę,

• reakcje organizmu na wysiłki fizyczne i trening u osób z przewlekłymi chorobami wewnętrznymi (układ krążenia, oddechowy, moczowy),

• kliniczne zasady przeprowadzania testów wysiłkowych,

• zespół „serca sportowca”,

• aktywność ruchowa w prewencji choroby niedokrwiennej serca,

• aktywność ruchowa w prewencji nadciśnienia tętniczego,

• aktywność ruchowa w prewencji chorób układu oddechowego,

• aktywność ruchowa w chorobach metabolicznych.

• Rodzaje niepełnosprawności i wynikające z tego możliwości uprawiania sportu wyczynowego i rekreacji:

Wskazania i przeciwwskazania do uprawiania ćwiczeń fizycznych z punktu widzenia ginekologicznego

Okulistyczne wskazania i przeciwwskazania do uprawiania sportu

• zasady planowania treningu głównych cech motorycznych, z uwzględnieniem wieku trenujących oraz dyscyplin sportowych,

• zmęczenie, wyczerpanie,

• patofizjologia przetrenowania i jego rodzaje,

• zapobieganie przetrenowaniu – diagnostyka i leczenie,

• podstawowe zasady rehabilitacji, fizykoterapii i leczenia balneologicznego sportowców,

• metody odnowy biologicznej w sporcie i ich podstawy fizjologiczne,

• zasady sterowania procesami restytucji powysiłkowej,

• rola lekarza w zespole prowadzącym rehabilitację i odnowę biologiczną.

• szczegółowa znajomość zasad etyczno - deontologicznych PTL i PTMS,

• doping

- farmakologiczny,
- zabronione środki farmakologiczne i metody uznane za dopingowe,

• problemy nadużywania leków przez sportowców,

• tajemnica lekarska w medycynie sportowej.

• zasady i kryteria wstępnej, okresowej i okolicznościowej oceny stanu zdrowia zawodników w poszczególnych dyscyplinach sportu z uwzględnieniem odrębności dzieci i młodzieży,

• kwalifikacja do zajęć rekreacyjnych i innych form zorganizowanej aktywności fizycznej.

Higiena i bezpieczeństwo sportu

• zasady nadzoru nad warunkami higieniczno - sanitarnymi obiektów, urządzeń sportowych oraz sprzętem, odzieżą sportową i higieną osobistą ćwiczących,

• podstawy fizjologiczne żywienia w sporcie wyczynowym ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży,

• fizjologiczne uzasadnienie stosowania dozwolonego wspomagania farmakologicznego w sporcie wyczynowym,

• współczesne zrozumienie wspomagania,

• rodzaje wspomagania,

• żywienie a zdolność wysiłkowa,

• żywienie w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym.

• organizacja medycyny sportowej w Polsce,

• organizacja wojewódzkiej przychodni sportowo – lekarskiej,

• zadania powiatowej poradni sportowo – lekarskiej,

• przepisy prawne w zakresie medycyny sportowej.

• ustalenia przeciwwskazań do wysiłków fizycznych oraz podejmowania lub kontynuacji treningu sportowego w różnym wieku lub innych form zorganizowanej aktywności ruchowej,

• ustalenia wskazań i przeciwwskazań do aktywności rekreacyjno - sportowej,

• przeprowadzania kwalifikacji lekarskiej do udziału w zawodach sportowych i zajęciach rekreacyjno - sportowych,

• ustalenia diagnozy, terapii i zasad profilaktyki urazów sportowych i przeciążeń organizmu ludzi uprawiających sport i inne formy aktywności ruchowej, także na zawodach sportowych, zgrupowaniach szkoleniowych, w szkołach sportowych,

• ustalenia zaleceń dotyczących rodzaju intensywności i wielkości obciążeń treningowych, w oparciu o podstawy fizjologiczne i z uwzględnieniem stanu zdrowia trenującego oraz zaprogramowania odnowy biologicznej,

• rozpoznawania stanu przetrenowania i ustalania postępowania leczniczego,

• ustalenia wieku biologicznego kandydata do uprawiania sportu w wieku rozwojowym,

• programowania żywienia sportowców,

• udzielania doraźnej pomocy podczas zawodów sportowych, treningów i zajęć rekreacji ruchowej,

• wykonywania zabiegów reanimacyjnych i resuscytacyjnych,

• przeprowadzania fizjologicznych badań zdolności wysiłkowej przy pomocy metod odpowiadających aktualnemu stanowi wiedzy

• Kurs podstawowy z medycyny sportowej organizowany przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego i Centralny Ośrodek Medycyny Sportowej.

• Konferencje naukowo-szkoleniowe organizowane pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej

• Staż w poradniach, pracowniach i innych placówkach działalności podstawowej sportowo - lekarskiej - łącznie nie mniej niż 3 miesiące.

• Staż w pracowni badań wydolności fizycznej - 4 tygodnie.

• Staż w oddziale ortopedii i traumatologii dla lekarzy z inną specjalnością niż ortopedia i traumatologia - 6 miesięcy.

• Staż w oddziale chorób wewnętrznych dla lekarzy ze specjalnością w ortopedii i traumatologii, chirurgii ogólnej, chirurgii dziecięcej - 6 miesięcy.

• Staż w placówce (zakładzie) prowadzącym odnowę biologiczną, fizykoterapię i rehabilitację w urazach sportowych – 1 miesiąc

• Staż w poradni sportowo-lekarskiej dla dzieci i młodzieży lub szkole sportowej – 1 miesiac

• Staż w placówce rehabilitacji lecznictwa zamkniętego - 1 miesiąc.

• Staż w placówce prowadzącej badania w dziedzinie psychologii sportu – 2 tygodnie

• Staż lekarski (uczestnictwo) w co najmniej 2 zgrupowaniach i obozach sportowych, oraz 10 imprezach sportowych.

• Staż w innych placówkach służby zdrowia wskazanych przez kierownika specjalizacji w zależności od potrzeb i rodzaju specjalizacji I stopnia.

• interpretacja badań laboratoryjnych i obrazowych,

• wykonanie badania ekg i jego interpretacja,

• interpretacja badania Holtera,

• pobieranie krwi żylnej i tętniczej,

• iniekcje dożylne, domięśniowe, podskórne i śródskórne,

• wykonywanie testów paskowych,

• dożylne przetaczanie płynów,

• cewnikowanie pęcherza moczowego,

• nakłucie jamy stawowej,

• drobne zabiegi chirurgiczne: nacięcie, zszycie, nakłucie,

• unieruchomienie transportowe złamań,

• zaopatrywanie ran oraz chirurgiczne opracownie ran,

• zakładanie opatrunków,

• zakładanie opatrunków gipsowych,

• rozpozawanie złamań,

• rozpoznawanie wad postawy oraz ich ocena w odniesieniu do możliwości uprawiania sportu wyczynowego i rekreacyjnego,

• rozpoznawanie złamań awulsyjnych.

Przygotowanie publikacji
Przygotowanie pracy poglądowej lub przedstawiającej wyniki badań własnych dotyczących medycyny sportowej.

• 5 dyżurów w oddziale intensywnej opieki medycznej,

• dyżury w oddziale chirurgii urazowej i ortopedycznej oraz w oddziale chorób wewnętrznych zgodnie z zaleceniem kierownika specjalizacji.

• Kolokwium z orzecznictwa sportowo - lekarskiego, organizacji opieki zdrowotnej nad osobami uprawiającymi sport, etyki i deontologii lekarskiej, organizacji ochrony zdrowia - u kierownika specjalizacji,

• Kolokwium z fizjologii sportu i metod oceny zdolności wysiłkowej oraz traumatologii sportowej - w placówkach w których odbywał się staż specjalizacyjny w danej dziedzinie,

• Kolokwium z prawa medycznego,

• Kolokwium z promocji zdrowia.

Ośrodek prowadzący kształcenie może wprowadzić do programu dodatkowe kolokwia.

Znajomość języków obcych
Opanowanie dwóch języków obcych, w stopniu umożliwiającym swobodne korzystanie z piśmiennictwa. (Zaświadczenie ze studium języków obcych szkoły wyższej o zdanym egzaminie).

Czas trwania specjalizacji
Specjalizacja w medycynie sportowej trwa 3 lata.

• konsultant wojewódzki w dziedzinie medycyny sportowej,

• przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej,

• przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej,

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2001