dla I stopnia z neurologii

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO

Program specjalizacji
z
NEUROLOGII

Dla lekarzy posiadających specjalizację I stopnia z neurologii

Warszawa 1999

Program specjalizacji przygotował zespół ekspertów:

1. Prof. Hubert Kwieciński, - przewodniczący, specjalista krajowy ds. Neurologii
2. Prof. Zbigniew Stelmasiak - przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Neurologicznego
3. Prof. Grzegorz Opala
4. Prof. Urszula Fiszer - przedstawiciel Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego
5. Prof. Jerzy Kulczycki
6. Prof. Elżbieta Marszał
7. Prof. Andrzej Klimek
8. Dr. Lucyna Grodzicka-Zawisza - delegat Naczelnej Rady Lekarskiej

Cel studiów specjalizacyjnych

Zasadniczym celem specjalizacji w neurologii jest uzyskanie wiedzy i umiejętności pozwalających na:

samodzielne rozwiązywanie wszystkich problemów klinicznych (diagnostyka i leczenie) związanych z udzielaniem pomocy neurologicznej (poradnictwo, konsultacje, leczenie, rehabilitacja) chorym w każdych warunkach klinicznych i środowiskowych (dom, ambulatorium, szpital, pomoc doraźna, instytucje opiekuńcze)
samodzielne przeprowadzenie przez lekarza neurologa pełnego szczegółowego badania podmiotowego i przedmiotowego
współudział w profilaktyce chorób UN o charakterze społecznym (udary mózgu, padaczka, urazy)
orzekanie w sprawach sądowych, lekarskich, ubezpieczeniowych i innych
aktywne samokształcenie w zakresie neurologii i medycyny oraz krytyczne podsumowanie własnych doświadczeń zawodowych

Wymagane wiadomości

Nauki podstawowe: neuroanatomia, neurofizjologia, neurofarmakologia, neurochemia, genetyka, epidemiologia, psychologia

Inne dziedziny kliniczne: podstawy interny, neurochirurgii, pediatrii, psychiatrii, neuropatologii, neuroradiologii, intensywnej opieki medycznej, medycyny ratunkowej, onkologii, neurorehabilitacji

Symptomatologia, nozologia, syndromologia i klasyfikacja (ICD-10) chorób neurologicznych

Etiopatogeneza zaburzeń neurologicznych

Diagnostyka neurologiczna: rozpoznawanie i różnicowanie, wskazanie do badań pracownianych, interpretacja ich wyników

Profilaktyka chorób neurologicznych ze szczególnym uwzględnieniem chorób o charakterze społecznym

Ogólne zasady leczenia i rehabilitacji chorób neurologicznych

Farmakoterapia i inne metody leczenia chorób UN

Podstawowe wiadomości z zakresu epidemiologii, organizacji opieki neurologicznej w Polsce oraz promocji zdrowia

Specyfika neurologii wieku rozwojowego

Specyfika neurologii wieku podeszłego

Orzecznictwo (znajomość przepisów i zasad orzekania)

Zasady i normy etyczne w postępowaniu neurologa (śmierć mózgu, stan wegetatywny, tzw. podwójny efekt)

Historia neurologii

Wymagane umiejętności praktyczne

Badanie neurologiczne chorego i opis jego stanu neurologicznego

Ustalenie rozpoznania i przeprowadzenie różnicowania

Ustalenie i uzasadnienie wskazań do badań pracownianych (neurodiagnostyka) i dodatkowych konsultacji

Praktyczne opanowanie podstawowych zabiegów: diagnostyczne i lecznicze nakłucie lędźwiowe, badanie dna oczu

Podstawowe badania i zabiegi w neuropediatrii zgodnie z wymogami szkolenia w ramach certyfikatu umiejętności dla neurologii dziecięcej

Umiejętność interpretacji badań neuroradiologicznych: przeglądowe RTG, tomografia komputerowa, angiografia, mielografia, magnetyczny rezonans

Umiejętność interpretacji badań neurofizjologicznych i USG: EEG, EMG, PW, Doppler

Umiejętność interpretacji badania płynu mózgowo-rdzeniowego

Umiejętność identyfikacji rodzin ryzyka genetycznego, kierowanie ich do poradni genetycznych

Umiejętność oceny zaburzeń funkcji poznawczych

Ustalenie optymalnego planu leczenia dla indywidualnego pacjenta

Prowadzenie i monitorowanie farmakoterapii

Współpraca w zespole terapeutycznym (pielęgniarka, rehabilitant, psycholog, pracownik socjalny)

Prowadzenie konsultacji dla lekarzy pierwszego kontaktu i lekarzy innych specjalności

Orzekanie o stanie zdrowia i niezdolności do pracy

Opracowanie opinii sądowo-lekarskich

Umiejętność korzystania z fachowych publikacji medycznych

Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych

Kształcenie indywidualne

Indywidualny program kształcenia pod nadzorem kierownika specjalizacji.

Kurs wprowadzający

Pięciodniowy kurs wprowadzający pod nadzorem specjalisty regionalnego (organizowany w klinikach AM, instytutach, oddziałach wojewódzkich i innych ośrodkach)

Kursy doskonalące

Kursy z zakresu niżej wymienionej tematyki (trwające od 1- 2 tygodni) organizowane przez CMKP, uczelnie medyczne, instytuty resortowe, PAN, towarzystwa naukowo-lekarskie, oraz inne ośrodki (we współpracy ze specjalistą regionalnym):

kursy z EEG,

kursy z EMG/PW,

kursy z neuroradiologii,

kursy z neuropatologii,

kursy z USG Dopplera,

kursy dotyczące padaczki oraz innych chorób lub zagadnień.

W sumie nie więcej niż 3 miesiące w ciągu całego okresu specjalizacji.

Staże kierunkowe

staż w zakresie intensywnej opieki medycznej 2 tygodnie

staż w psychiatrii - 1 miesiąc.

staż w neurochirurgii - 1 miesiąc.

staż w neurorehabilitacji - 2 tygodnie.

staż w neuropediatrii - 3 miesiące.

Staż neurologiczny podstawowy

Staż neurologiczny podstawowy trwa 30 miesięcy, z czego nie więcej niż 20% przeznacza się na pracę w poradniach i ambulatoriach neurologicznych.

Formy samokształcenia

Studiowanie piśmiennictwa

Obowiązkowa lektura obejmuje opublikowane w Polsce: podręczniki i monografie z zakresu neurologii klinicznej, czasopisma neurologiczne i lekarskie, materiały zjazdowe, akty prawne dotyczące działalności lekarskiej.

Podręczniki anglojęzyczne z neurologii zalecane przez specjalistę krajowego:

Merritt`s Textbook of Neurology, L.P. Rowland (red.);
Neurological Disorders Course and Treatment,Th. Brandt i wsp. (red.);
Principles of Neurology, R.D. Adams, M. Victor i A.H. Ropper.

Udział w konferencjach naukowych

Udział w posiedzeniach oddziałów Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, konferencjach, sympozjach naukowych regionalnych, krajowych, międzynarodowych.

W przyszłości system tzw. punktów edukacyjnych Polskiego Towarzystwa Neurologicznego

Kształcenie w wykonywaniu zabiegów i procedur medycznych

Wykaz i liczba procedur i zabiegów medycznych, w których specjalizujący się lekarz ma obowiązek uczestniczyć lub, które ma samodzielnie wykonać

współudział w co najmniej 10 badaniach mielografii i 20 badaniach angiografii,

współudział w co najmniej 100 konsultacjach neurologicznych,

współudział w poradach ambulatoryjnych, w tym w poradniach wysoko specjalistycznych (co najmniej 5 godzin tygodniowo),

stałe kształcenie praktyczne w miejscu pracy (codzienne odprawy, kominki, zebrania, etc.), co najmniej 30 nakłuć lędźwiowych,

samodzielne prowadzenie chorych począwszy od III roku specjalizacji.

Pełnienie dyżurów lekarskich

Pełnienie co najmniej 72 dyżurów lekarskich (w izbie przyjęć, oddziale neurologicznym, pogotowiu ratunkowym).

Czas trwania specjalizacji

Specjalizacja w neurologii dla lekarzy posiadających specjalizację I stopnia w neurologii trwa 3 lata (36 miesięcy, w tym 3 miesiące urlopu wypoczynkowego).

Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych

Zaliczenia, kolokwia, sprawdziany oraz kolokwia roczne wg tabeli przebiegu specjalizacji.

Kolokwia z prawa medycznego oraz promocji zdrowia stanowią jeden z przedmiotów kolokwium rocznego 3 (promocja) i kolokwium rocznego 4 (prawo)

Ocena aktywności samokształceniowej.

Potwierdzenie przez kierownika specjalizacji lub osobę kierującą stażem kierunkowym wykonania (współudziału w przygotowaniu lub wykonaniu) wymaganej liczby zabiegów, badań, konsultacji i dyżurów.

Ocena przez kierownika specjalizacji zdolności do wykonywania zawodu neurologa i pracy w zespole.

Wykazanie umiejętności posługiwania się: językiem polskim w stopniu pozwalającym na nawiązanie kontaktu z chorym

Przebieg specjalizacji, staży oraz kursów

Rok I - III

Czas trwania Forma kształcenia Forma oceny

27 miesięcy Staż neurologiczny podstawowy kolokwium+sprawdzian

3 miesiące Kursy (do wyboru) zaliczenie

1 miesiąc Staż kierunkowy w psychiatrii zaliczenie

2 tygodnie Staż kierunkowy w intensywnej

opiece medycznej zaliczenie

2 tygodnie Staż kierunkowy w neurorehabilitacji zaliczenie

1 miesiąc Staż kierunkowy w neurochirurgii zaliczenie

3 miesiące Staż kierunkowy w neuropediatrii kolokwium + sprawdzian

3 miesiące Urlop wypoczynkowy

Egzamin państwowy

Zaliczenie potwierdzenie odbycia stażu lub uczestniczenia w kursie

Kolokwium potwierdzenie odbycia stażu oraz zdobycia odpowiednich wiadomości (u osoby kierującej stażem)

Sprawdzian potwierdzenie odbycia stażu oraz zdobycia odpowiednich umiejętności praktycznych (u osoby kierującej stażem)

Kolokwium roczne potwierdzenie zakończenia etapu (roku) kształcenia i nabycia wymaganych wiadomości (u kierownika specjalizacji)

Egzamin państwowy wg Rozporządzenia MZiOS

Znajomość języków obcych

Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego. w stopniu umożliwiającym korzystanie z literatury medycznej.

Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w neurologii

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:

przedstawiciel wojewody,

właściwy konsultant regionalny

przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Neurologicznego,

przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej

przedstawiciel akademii medycznej z właściwego regionu.

Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji.

W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Rozmowa poświęcona jest ocenie zainteresowań i motywów kandydatów skłaniających ich do rozpoczęcia specjalizacji oraz próbie oceny cech osobowych ważnych dla przyszłej pracy zawodowej.

Pytania dotyczą także wiadomości i zainteresowania kandydata z zakresu podstaw neurologii klinicznej i nauk neurologicznych na poziomie wyznaczonym przez program kształcenia przeddyplomowego oraz stażu podyplomowego.

Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji.

Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego.

Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych.