CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO
  maly_znaczzek_cmkp.gif (2535 bytes)

Program specjalizacji
w
SEKSUOLOGII

Warszawa 2000

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000

Program specjalizacji przygotował zespół ekspertów

Prof. dr hab. med. Zbigniew Lew – Starowicz – Konsultant Krajowy
Doc. dr hab. med. Julian Godlewski – Prezes Polskiego Tow. Seksuologicznego
Dr n med. Wiesław Czernikiewicz – Zakład Seksuologii i Patologii Więzi Międzyludzkich CMKP Warszawa
Dr Aleksandra Robacha – Konsultant Regionalny (Łódź)

 

Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji?

W seksuologii mogą specjalizować się lekarze posiadający specjalizację II stopnia w chorobach wewnętrznych, położnictwie i ginekologii, psychiatrii, psychiatrii dzieci i młodzieży uzyskaną na podstawie poprzednich przepisów lub posiadający tytuł specjalisty w chorobach wewnętrznych, położnictwie i ginekologii, psychiatrii uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25.03.1999 r.

 

Cel studiów specjalizacyjnych

Celem studiów specjalizacji z seksuologii jest :
  • Rozszerzenie i pogłębienie wiedzy i umiejętności zdobytych w czasie specjalizacji chorób wewnętrznych, położnictwa i ginekologii, psychiatrii, psychiatrii dzieci i młodzieży w aspekcie seksualnego funkcjonowania człowieka.
  • Nabycie nowych wiadomości i umiejętności – zgodnie z programem specjalizacji – umożliwiających diagnozowanie i leczenie seksuologiczne zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, opiniowanie sądowo – seksuologiczne, promocję zdrowia seksualnego zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia.

 

Wymagana wiedza

Seksuologia kliniczna
  • Podstawy fizjologii i psychofizjologii seksualnej :

- fizjologiczne aspekty seksualności,
- psychofizjologia reakcji seksualnych kobiet i mężczyzn, biologiczne podstawy
  reakcji, różnice, podobieństwa, cykl reakcji seksualnej, psychofizjologia orgazmu,
  dynamika reakcji,
- rozwój psychoseksualny człowieka (faza życia płodowego, dzieciństwa,
  dojrzewania, dorosłości, andro – i menopauzy, starości),
- determinacja płci, orientacja seksualna, rozwój i dynamika potrzeb seksualnych.
  • Klasyfikacja zaburzeń seksualnych wg ICD.
  • Etiopatogeneza zaburzeń seksualnych

- czynniki biologiczne, psychologiczne, społeczne
- mechanizmy rozwoju zaburzeń seksualnych.
  • Obraz kliniczny zaburzeń seksualnych (wg klasyfikacji ICD).
  • Metody diagnostyczne w seksuologii (wywiad, badanie somatyczne, badania laboratoryjne, testy i kwestionariusze, aparatura pomiarowa).
  • Metody leczenia zaburzeń seksualnych (farmakoterapia, fizykoterapia, metody treningowe, psychoterapia, metody niekonwencjonalne, metody operacyjne).
  • Zdrowie seksualne (kryteria, czynniki rokownicze, profilaktyka, promocja).
  • Sekuologia wieku rozwojowego : przebieg rozwoju psychoseksualnego, zaburzenia rozwojowe, akceleracja, zaburzenia identyfikacji płciowej, seksualne problemy i zaburzenia, seksualna przemoc i wykorzystanie, leczenie, zapobieganie.
  • Zaburzenia seksualne w klinice urologicznej, zaburzenia seksualne wiążące się z chorobami gruczołu krokowego, cewki moczowej, pęcherza moczowego, nerek, jąder, prącia, dróg nasiennych.
  • Zaburzenia seksualne wiążące się z chorobami przenoszonymi drogą płciową.
  • Zaburzenia seksualne w klinice ginekologicznej; wiążące się z chorobami narządu rodnego kobiety, w przebiegu ciąży, połogu, menopauzy, metodami sterowania płodnością, zabiegami przerwań ciąży.
  • Zaburzenia seksualne w klinice andrologicznej (interseksualizm, hipogonadyzm, wpływ zaburzeń czynności gonad na seksualność, niepłodności).
  • Zaburzenia seksualne w klinice endokrynologicznej (czynniki neurohormonalne w fizjologii i patologii seksualnej, zaburzenia seksualne wiążące się z zaburzeniami i chorobami hormonalnymi).
  • Zaburzenia seksualne w klinice neurologicznej (w chorobach ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, zaburzenia neurologiczne jako powikłania aktywności seksualnej).
  • Zaburzenia seksualne w klinice psychiatrycznej (w zaburzeniach osobowości, jedzenia, popędowych, w uzależnieniach, nerwicach, depresjach, psychozach, zespołach otępiennych, wpływ leków psychotropowych na funkcje seksualne).
  • Zaburzenia seksualne w klinice chorób wewnętrznych (chorobach układu krążenia, cukrzycy, przewodu pokarmowego, oddechowego, wpływ leków na seksualność).
  • Zaburzenia seksualne u pacjentów niepełnosprawnych (po zabiegach operacyjnych, urazach, w chorobach przewlekłych, nowotworowych). Metody rehabilitacji seksualnej.
  • Zaburzenia seksualne wiążące się z farmakoterapią (leki zaburzające funkcje seksualne, profilaktyka, leczenie zaburzeń seksualnych wywołanych lekami).

 

Seksuologia sądowa
  • Aspekty prawne (przepisy prawne, przestępstwa seksualne w Kodeksie Karnym).
  • Opiniowanie sądowo - seksuologiczne (podstawy prawne, zakres, treść, opinia a zasady tajemnicy lekarskiej, współpraca biegłego seksuologa z innymi biegłymi, obrona opinii).
  • Rola biegłego seksuologa w orzecznictwie sądowym, karnym i cywilnym.
  • Aspekty prawne transseksualizmu.
  • Zgwałcenie: klasyfikacja, diagnostyka, aspekty prawne.
  • Przemoc seksualna: diagnostyka, klasyfikacja, aspekty prawne.
  • Przemoc w rodzinie: diagnostyka, klasyfikacja, aspekty prawne.
  • Pornografia: klasyfikacja, kryteria kwalifikacji.
  • Relacje seksualne między terapeutami a pacjentami: aspekty prawne, przyczyny, następstwa.
  • Leczenie sprawców i ofiar seksualnej przemocy i wykorzystania.
  • Nieletni świadek w sprawie o przestępstwo seksualne.
  • Przestępca seksualny a kodeks karny wykonawczy.

 

Seksuologia społeczna

  • Historia rozwoju seksuologii
  • Podejście do seksuologii w różnych kulturach.
  • Religie a seksualność ( judaizm, islam, chrześcijaństwo, buddyzm, taoizm, hinduizm, szintoizm, inne wyznania, sekty).
  • Systemy polityczne a problematyka seksualna.
  • Demografia a seksualność, polityka państwowa.
  • Seksualność w ontogenezie człowieka.
  • Normy seksualne (religijne, kulturowe, środowiskowe, prawne, psychologiczne, inne).
  • Socjopsychologia seksualna (przesądy, stereotypy, pseudosekksuologia, role płciowe, uwarunkowania rodzinne, środowiskowe, potrzeba seksualna, motywacje zachowań seksualnych, seksozofie społeczne, relacje partnerskie).
  • Feminizm a seksualność.
  • Aspekty pedagogiczne (edukacja seksualna, współpraca seksuologa z wychowawcami, nauczycielami, mass mediami, promocja zdrowia seksualnego w szkole, publikacjach).

 

Wymagane umiejętności praktyczne
  • Badanie seksuologiczne : wywiad od pacjenta, od partnera, badanie somatyczne, interpretacja wyników badań laboratoryjnych, aparatury pomiarowej (USG, Dopplersonografia, kawersonografia), testy i kwestionariusze.
  • Planowanie postępowania terapeutycznego.
  • Leczenie : farmakoterapia, iniekcje do ciał jamistych prącia, metody treningowe, psychoterapia indywidualna, partnerska.
  • Opiniowanie sądowo - seksuologiczne w sprawach karnych i cywilnych.
  • Prowadzenie zajęć z zakresu edukacji seksualnej i promocji zdrowia seksualnego.

 

Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych

Kursy

Kurs wprowadzający

Kurs wprowadzający w pierwszym roku kształcenia.

Czas trwania kursu 6 tygodni.

Treść kursu: poznanie klasyfikacji zaburzeń seksualnych, obrazu zaburzeń seksualnych, podstaw metod diagnostycznych i leczniczych.

Kurs przeprowadza zakład seksuologii.

 

Kursy doskonalące:
  • Seksuologia kliniczna (6 tygodni) – program jak wyżej
  • Seksuologia sądowa (6 tygodni) – program jak wyżej
  • Seksuologia społeczna (3 tygodnie) – program jak wyżej

Przeprowadza Zakład Seksuologii.
  • Choroby przenoszone drogą płciową

Czas trwania kursu 1 tydzień

Treść kursu: epidemiologia, podstawowe wiadomości, wybrane zagadnienia HIV / AIDS, zagadnienia etyczne i prawne, poradnictwo, elementy komunikowania się w relacjach lekarz – pacjent żyjący z HIV i chory na AIDS.

Kurs przeprowadza Sanepid.
  • Promocja zdrowia

Czas trwania kursu 2 tygodnie

Treść kursu: podstawy teoretyczne, polityka zdrowotna, główne zagrożenia zdrowotne i sposoby ich zwalczania, działania na rzecz poprawy i utrzymania zdrowia, dokumenty międzynarodowe i krajowe oraz przepisy prawa związane z promocją zdrowia.

 

Formy samokształcenia

Studiowanie zalecanego piśmiennictwa

Książki
  • K. Imieliński: „Seksuologia” PWN 1989,K. Imieliński „Seksiatria” PWN 1990.
  • Z. Lew – Starowicz : „Leczenie nerwic seksualnych” PZWL 1991,
  • Z. Lew – Starowicz; „Leczenie zaburzeń seksualnych” Wyd. Lek. PZWL 1997.
  • Z. Lew – Starowicz, M. Lew – Starowicz: „Homoseksualizm” Wyd. Lek. PZWL 1999.
  • L. Aresin, K. Starke: „Leksykon Erotyki”, Książnica 1998.
  • J. Gierowski i A. Szymusik: „Postępowanie karne i cywilne wobec osób zaburzonych psychicznie. Wybrane zagadnienia z psychiatrii, psychologii i seksuologii sądowej”.
  • Collegium Medicum UJ Kraków 1996.
  • S. Travin, B. Protter: „Dewiacje seksualne” Wyd. Lek. PZWL 1995.
  • D. Glaser i S. Frosh: „Dziecko seksualnie wykorzystywane” Wyd. Lek. PZWL 1995.
  • Z. Cendrowski i M. Trawińska: „Popularny słownik wychowania prorodzinnego i seksualnego” Agencja Promo – Lider 1996.
  • J. Aleksandrowicz: „Zaburzenia nerwicowe” Wyd. Lek. PZWL 1998.

 

Czasopisma:
  • Seksuologia.
  • Problemy Rodziny.
  • Medycyna Po Dyplomie.

Udział w życiu towarzystw lekarskich

Udział w zjazdach Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego. Wygłoszenie minimum dwóch referatów w trakcie trwania kształcenia

Przygotowanie publikacji

Specjalizujący się zobowiązany jest do przygotowania pracy poglądowej lub publikacji na temat seksuologii.

 

Staże kierunkowe

Specjalizujący się lekarz zobowiązany jest do odbycia następujących staży:

  • Staż w klinice urologicznej – 3 miesiące.

  • Staż w klinice ginekologicznej – 3 miesiące.

  • Staż w klinice psychiatrycznej (oddziały leczenia nerwic) – 3 miesiące.

  • Staż w zakresie intensywnej terapii i medycyny ratunkowej – 8 tygodni.

Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych

Kolokwia

Specjalizujący się lekarz składa niżej wymienione kolokwia.
  • Kolokwium z seksuologii klinicznej,
  • Kolokwium z seksuologii sądowej,
  • Kolokwium z seksuologii społecznej,
  • Kolokwium z prawa medycznego,
  • Kolokwium z promocji zdrowia.

 

Sprawdziany umiejętności praktycznych

Lekarz zalicza sprawdziany umiejętności praktycznych z zakresu:
  • metod diagnostycznych,
  • iniekcji w ciała jamiste prącia,
  • opracowywania opinii sądowo - seksuologicznych,
  • prowadzenia zajęć edukacyjnych.

 

Ocena przygotowanej publikacji

Oceny pracy poglądowej lub publikacji dokonuje kierownik specjalizacji.

 

Znajomość języków obcych

Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże się praktyczną znajomością przynajmniej jednego z języków: angielskiego, niemieckiego lub francuskiego.

 

Czas trwania specjalizacji

Specjalizacja w seksuologii trwa 2 lata

 

Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w seksuologii

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:
  • konsultant regionalny w dziedzinie seksuologii,
  • przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego,
  • przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej
  • przedstawiciel akademii medycznej z właściwego regionu.

Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji.

W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji.

Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego.

Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych.

 

Warunki kwalifikacji jednostek organizacyjnych do prowadzenia specjalizacji:
  • Placówka dysponuje zapleczem klinicznym (leczeni są w niej pacjenci, wyposażenie w metody diagnostyczne).
  • W placówce pracuje co najmniej 2 seksuologów.
  • Placówka opracowuje opinie sądowo – seksuologiczne.

 

Powyższe warunki spełniają następujące placówki:
  • Zakład Seksuologii i Patologii Więzi Międzyludzkich CMKP Warszawa.
  • Instytut Seksuologii PTS – Warszawa.
  • Przychodnia Seksuologii, Problemów Rodziny i Patologii Więzi Międzyludzkich Specjalistyczny ZOZ Matki i Dziecka w Łodzi.

 

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000