CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA
PODYPLOMOWEGO
 

Warszawa 2000

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000

• Poszerzenie wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych w zakresie stomatologii wieku rozwojowego nabytych przez lekarza stomatologa w praktyce zawodowej po uzyskaniu specjalizacji wymienionych powyżej. Poszerzenie wiedzy powinno obejmować:

- ocenę osobowości dziecka w poszczególnych okresach
  rozwojowych,
- ocenę zmian fizjologicznych zachodzących w rozwoju i dojrzewaniu
  narządu żucia,
- promowanie zdrowia jamy ustnej poprzez edukację prozdrowotną i
  działania profilaktyczne obejmujące przyszłe matki, kobiety ciężarne,
  matki, dzieci i młodzież,
- diagnozowanie jednostek chorobowych i wad rozwojowych w obrębie
  narządu żucia wraz z profilaktyką, leczeniem i rehabilitacją,
- planowanie oraz organizowanie kompleksowej opieki stomatologicznej
  dla dzieci i młodzieży z uwzględnieniem grup dyspanseryjnych i
  pacjentów specjalnej troski,
- monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej wyżej wymienionych
  populacji wraz z oceną skuteczności systemu opieki 
  stomatologicznej.

• Uzyskanie tytułu specjalisty w stomatologii dziecięcej upoważnia do kierowania specjalizacją lekarza stomatologa (pełnienia roli kierownika specjalizacji) oraz kierowania stażem kierunkowym.

Oczekuje się, że po zakończeniu specjalizacji lekarz wykaże się niżej przedstawioną wiedzą.

• Genetyczne i środowiskowe uwarunkowania rozwoju dziecka oraz ocena rozwoju fizycznego z uwzględnieniem norm.

• Psychologia rozwojowa dziecka z uwzględnieniem adaptacji dziecka w gabinecie stomatologicznym, zależnie od wieku i stanu zdrowotnego.

• Nowoczesna i bezpieczna kontrola bólu i lęku przed leczeniem stomatologicznym - wybór właściwych metod postępowania z dzieckiem.

• Opieka stomatologiczna nad upośledzonymi dziećmi i młodzieżą oraz pacjentami trudnymi - psychoterapia, farmakoterapia, anestezja - zabiegi z użyciem podtlenku azotu, znieczulenia ogólnego.

• Postępowanie w przypadkach zagrożenia życia dziecka.
• Współczesne poglądy na rozwój twarzoczaszki ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju narządu żucia.
• Normy oraz odchylenia od norm rozwojowych w obrębie części twarzowej czaszki, ze szczególnym uwzględnieniem uzębienia i funkcji narządu żucia.
• Współczesne metody kompleksowej profilaktyki stomatologicznej chorób i wad narządu żucia.
• Żywienie dziecka w aspekcie profilaktyki próchnicy oraz chorób przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej (wiek niemowlęcy, przedszkolny, szkolny, okres dojrzewania) - poradnictwo żywieniowe.
• Higiena jamy ustnej w poszczególnych okresach rozwojowych z uwzględnieniem odpowiednich wskaźników oceny.

• Etiopatogeneza, diagnozowanie i zapobieganie chorobie próchnicowej zębów, pulpopatiom oraz chorobom przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej.

• Profilaktyka fluorkowa – mechanizmy działania związków fluoru, bezpieczeństwo egzo i endogennego stosowania fluoru, toksykologia fluoru.

• Profesjonalne metody profilaktyki próchnicy: uszczelnianie bruzd i szczelin (lakowanie, poszerzone lakowanie PRR) i lakierowanie zębów (preparaty fluorkowe i chlorheksydynowe).

• Diagnozowanie i leczenie zmian chorobowych narządu żucia:

- choroba próchnicowa zębów mlecznych i stałych niecałkowicie i
  całkowicie uformowanych, ryzyko próchnicy, testy mikrobiologiczne i
  ślinowe,
- choroby miazgi odwracalne i nieodwracalne,
- choroby tkanek okołowierzchołkowych,
- zębopochodne zakażenia ogniskowe,
- urazowe uszkodzenia zębów,
- patologiczna resorpcja wewnętrzna i zewnętrzna,
- choroby przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej w wieku rozwojowym,
- wady rozwojowe zębów (szkliwa i zębiny) oraz błony śluzowej jamy
  ustnej,
- wady zgryzu (leczenie metodami niewymagającymi aparatów
  ortodontycznych),
- dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych.

• Postępowanie lecznicze w wyżej wymienionych chorobach oraz wadach narządu żucia.

• Nowe leki, materiały, instrumenty i technologie stosowane w leczeniu wyżej wymienionych chorobach narządu żucia, ich użyteczność w stomatologii wieku rozwojowego.

• Podstawy traumatologii szczękowo-twarzowej wraz z zasadami udzielania pierwszej pomocy.

• Protezowanie dzieci i młodocianych.

• Nowoczesna aparatura diagnostyczna i lecznicza.

• Nowoczesne metody fizykoterapeutyczne.

• Nowoczesne metody diagnostyki radiologicznej wraz z interpretacją obrazowania. Zasady ochrony radiologicznej.

• Zapobieganie infekcjom oraz skażeniom chemicznym w gabinecie stomatologicznym.

• Zasady farmakoterapii u dzieci i młodzieży.

• Znajomość wskazań do wykonania badań dodatkowych wraz z interpretacją.

• Objawy chorób ogólnoustrojowych i chorób układowych występujące w jamie ustnej dziecka.

• Zagadnienia epidemiologiczne obejmujące znajomość zasad badania stanu zdrowotnego jamy ustnej i określenia potrzeb leczniczych w oparciu o kryteria WHO.

• Epidemiologia i symptomatologia zakażeń HIV i choroby AIDS. Aspekty etyczne i prawne. Strategia leczenia stomatologicznego.

• Rola lekarza specjalisty stomatologii dziecięcej w kompleksowym leczeniu rozszczepów.

• Artykulacja i zaburzenia mowy, rozpoznawanie odchyleń od normy i uwarunkowań wynikających z nieprawidłowości w układzie stomatognatycznym.

• Ergonomia w stomatologii wieku rozwojowego.

• Znajomość aktów prawnych w zakresie prawa medycznego, organizacji ochrony zdrowia.

• Znajomość zasad funkcjonowania lekarza rodzinnego.

• Posiąść umiejętność posługiwania się nowoczesną literaturą w celu wykorzystania uzyskanej wiedzy w praktyce stomatologicznej.

• Umiejętność monitorowania rozwoju, chorób i efektów leczniczych w zakresie narządu żucia, poczynając od kobiet ciężarnych, poprzez noworodki, niemowlęta, dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzież w okresie dojrzewania.

• Zdolność prawidłowej oceny poszczególnych etapów rozwoju fizycznego i psychicznego dziecka, dobór odpowiednich środków i metod postępowania.

• Ocena stadiów rozwoju uzębienia i przyzębia - fizjologia i patologia (histogeneza tkanek zęba, mineralizacja zębów, wyrzynanie, resorpcja zębów mlecznych, wyrzynanie zębów stałych, dojrzewanie zębów) w poszczególnych okresach życia dziecka.

• Diagnozowanie i leczenie próchnicy - w uzębieniu mlecznym (z zastosowaniem standardowych koron stalowych na zęby trzonowe i celuloidowych na siekacze mleczne) oraz w zębach stałych niedojrzałych i dojrzałych, atraumatyczne leczenie próchnicy – ART.

• Umiejętność wykonania znieczuleń stosowanych u dzieci w wieku rozwojowym w leczeniu endodontycznym (znieczulenie przewodowe, śródwięzadłowe, domiazgowe).

• Umiejętność stosowania ślinochronu (koferdamu).

• Diagnozowanie i leczenie powikłań próchnicy zębów (metody biologiczne, mortalne, chirurgiczne).

• Diagnozowanie i leczenie chorób miazgi i zapaleń tkanek okołowierzchołkowych zębach mlecznych i stałych z niecałkowicie i całkowicie uformowanymi korzeniami. Metody zachowawcze, przykrycie pośrednie i bezpośrednie, amputacja przyżyciowa częściowa i całkowita z wodorotlenkiem wapnia, amputacja przyżyciowa z zastosowaniem aldehydu glutarowego, amputacja mortalna, ekstyrpacja przyżyciowa częściowa i apeksogeneza, ekstyrpacja przyżyciowa całkowita, antyseptyczne leczenie kanałów i apeksyfikacja, metody chirurgiczne.

• Diagnozowanie i właściwy wybór metod leczniczych w pourazowych uszkodzeniach zębów mlecznych i zębów stałych. Wskazania i przeciw wskazania do stosowania okołomiazgowych konstrukcji wzmacniających.

• Diagnozowanie i leczenie przypadków zaburzeń rozwojowych zębów oraz zaburzeń w zespołach chorobowych uwarunkowanych genetycznie, a także zmian w jamie ustnej dziecka związanych z przebiegiem chorób układowych.

• Diagnozowanie i leczenie wad rozwojowych błony śluzowej jamy ustnej oraz nabytych wad rozwojowych w obrębie narządu żucia.

• Diagnozowanie i leczenie chorób przyzębia oraz błony śluzowej jamy ustnej.

• Rehabilitacja narządu żucia w przypadku przedwczesnej utraty tkanek zęba i zębów (utrzymywacze przestrzeni, wkłady koronowe i koronowo-korzeniowe, leczenie protetyczne w wieku rozwojowym).

• Diagnozowanie wpływu zaburzeń hormonalnych na rozwój i zdrowie jamy ustnej i uzębienia.

• Diagnozowanie stanów przedrakowych i nowotworów wieku dziecięcego w obrębie narządu żucia.

• Opieka stomatologiczna nad dzieckiem hospitalizowanym i przewlekle chorym, współpraca z lekarzami innych specjalności.

• Umiejętność zorganizowania kompleksowej profilaktyki stomatologicznej (uzębienie, przyzębie, warunki zgryzowe, stawy skroniowo-żuchwowe) skojarzonej ze stomatologiczną edukacją prozdrowotną i promocją zdrowia jamy ustnej.

• Diagnozowanie pierwotnych ognisk zakażenia w obrębie jamy ustnej u dzieci i młodzieży z objawami choroby odogniskowej.

• Współpraca ze specjalistami w zakresie takich specjalności medycznych jak pediatria, medycyna rodzinna, położnictwo, alergologia, audiologia i foniatria oraz wszystkich specjalności stomatologicznych.

• Umiejętność interpretowania wyników badań dodatkowych.

• Umiejętność zorganizowania monitorowania stanu zdrowia jamy ustnej, badań epidemiologicznych chorób i wad narządu żucia, określenia grup ryzyka w wieku rozwojowym wraz z oceną skuteczności działań profilaktycznych i leczniczych. Analiza i interpretacja uzyskanych wyników.

Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych

• “Postępy w stomatologii wieku rozwojowego”. 2 tygodnie

• Rozwój biologiczny dziecka – pediatria. 1 tydzień

• Nowoczesna diagnostyka radiologiczna stosowana w wieku rozwojowym. 1 tydzień

• Metody fizykoterapeutyczne. 1 tydzień

• Endodontyczne leczenie zębów mlecznych i stałych niedojrzałych. 1 tydzień

• Leczenie urazowych uszkodzeń zębów u dzieci i młodzieży. 1 tydzień

• Zmiany w jamie ustnej dziecka w przebiegu chorób ogólnoustrojowych,
  w tym układowych (kliniki akademickie, CZD). 2 tygodnie

• Intensywna terapia i medycyna ratunkowa

• Promocja zdrowia

• Krajowy program zapobiegania zakażeniom HIV/AIDS

• Staż w zakresie stomatologii dziecięcej 55 tygodni

• Staż w zakresie pediatrii 3 tygodnie

• Staż w zakresie ortodoncji (nie dotyczy specjalistów w ortodoncji) 4 tygodnie
• Staż w zakresie stomatologii zachowawczej z endodoncją
  (nie dotyczy specjalistów w stomatologii zachowawczej) 4 tygodnie

• Staż w zakresie protetyki 2 tygodnie

• Staż w zakresie chorób przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej 2 tygodnie

• Staż w zakresie otolaryngologii 1 tydzień

• Staż w zakresie audiologii z foniatrią i logopedią 1 tydzień

• Staż w zakresie chirurgii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej 3 tygodnie

• Staż w zakresie dermatologii z alergologią 1 tydzień

• Staż w zakresie fizykoterapii 1 tydzień

• Staż w zakresie położnictwa (oddział noworodkowy) 1 tydzień

• Staż w zakresie radiologii stomatologicznej 2 tygodnie

• zabiegi chirurgiczne na przyzębiu 4

• zabiegi chirurgiczne po urazach w obrębie twarzo-czaszki 2

• niektóre etapy stosowania implantów 2

- wraz z objęciem ich profilaktyką i leczeniem stomatologicznym w pełnym zakresie:
- próchnica wczesna u dzieci do 3 roku życia - wywiad ogólnolekarski, wywiad
  stomatologiczny ukierunkowany na czynniki etiologiczne próchnicy wczesnej.
  Badanie stomatologiczne, wypełnienie karty klinicznej, ustalenie czynników ryzyka
  próchnicy. Instruktaż dotyczący sposobu karmienia dziecka, składu diety, higieny
  jamy ustnej.
- leczenie próchnicy wczesnej metodą impregnacji Ag NO3, opracowanie i
  wypełnienie ubytków próchnicowych, leczenie chorób miazgi metodą amputacji
  przyżyciowej lub mortalnej, leczenie kanałowe.
- lakowanie bruzd i zagłębień anatomicznych w zębach stałych.
- lakierowanie z zastosowaniem lakierów fluorkowych i lakierów
  chlorheksydynowych.
- na każdej kolejnej wizycie monitorowanie organizacji profilaktyki próchnicy zębów i
  chorób przyzębia w środowisku życia dziecka wraz z kontrolowaniem
  wyeliminowania kolejnego czynnika ryzyka.

• chirurgia szczękowo-twarzowa 2 dyżury

• pediatria (poradnia D1) 2 dyżury

• pediatria (poradnia D) 1 dyżur

• położnictwo (sala porodowa, oddział noworodkowy) 1 dyżur

• pogotowie ratunkowe dziecięce lub izba przyjęć 1 dyżur

Procedury i zabiegi medyczne w stażach kierunkowych będą realizowane w jednostkach organizacyjnych, które uzyskały wpis na listę prowadzoną zgodnie z ust. 1. § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25 marca 1999r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów (Dz.U. z 1999r. Nr.31, poz. 302).

• kolokwium z stomatologii dziecięcej,

• kolokwium z pediatrii,

• kolokwium z ortodoncji (nie dotyczy specjalistów w ortodoncji),
• kolokwium z stomatologii zachowawczej z endodoncją
  (nie dotyczy specjalistów w stomatologii zachowawczej),

• kolokwium z protetyki,

• kolokwium z chorób przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej,

• kolokwium z otolaryngologii,

• kolokwium z audiologii z foniatrią i logopedią,

• kolokwium z chirurgii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej,

• kolokwium z dermatologii z alergologią,

• kolokwium z fizykoterapii,

• kolokwium z położnictwa (oddział noworodkowy),

• kolokwium z radiologii stomatologicznej.

• ocena wiedzy i umiejętności praktycznych z zakresu stomatologii dziecięcej po 6 i 12 miesiącach stażu (2 kolokwia i 2 sprawdziany umiejętności praktycznych),

• kolokwium z medycznych aktów prawnych

• kolokwium w zakresie ochrony i promocji zdrowia,

• konsultant regionalny,
• przedstawiciel odpowiedniego towarzystwa lekarskiego,
• przedstawiciel okręgowej rady lekarskiej,
• przedstawiciel akademii medycznej z właściwego regionu,

(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa  2000