|
CENTRUM
MEDYCZNE KSZTAŁCENIA Program specjalizacji Warszawa 2000 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2000 Program specjalizacji przygotował zespół ekspertów
Podstawowe cele studiów specjalizacyjnych Kwalifikacje lekarzy wykonujących transplantacje i lekarzy opiekujących się chorymi w późniejszym okresie są obecnie niejednakowe, a uzyskane przez nich wyniki różnią się wyraźnie. Bezpieczeństwo pacjentów oraz rozwój transplantologii narzucają konieczność dokładnego określenia kwalifikacji lekarzy oraz warunków wykonywania zabiegów przeszczepiania. O specjalizację w transplantologii klinicznej ubiegać się będą lekarze specjalności zabiegowych i zachowawczych (chirurdzy dziecięcy, chirurdzy ogólni, urolodzy, kardiochirurdzy, interniści, pediatrzy i hematolodzy). Program specjalizacji został tak przygotowany, aby lekarz posiadł odpowiedni zasób wiedzy oraz umiejętności praktycznych związanych z jego podstawową specjalizacją, pozwalających w przypadku lekarzy zabiegowych, na przeprowadzanie odpowiedniego rodzaju przeszczepów a w przypadku lekarzy zachowawczych, na prowadzenie chorych przed i po transplantacji. Mimo, że kardiochirurg nie będzie przeszczepiał wątroby, a chirurg dziecięcy lub chirurg ogólny serca, to jednak Zespół Ekspertów uznał, że w programie specjalizacji powinno się znaleźć miejsce na odbycie odpowiednich staży, które pozwolą specjalizującym się lekarzom na zaznajomienie się ze specyfiką przeszczepiania innych narządów. Oddzielną grupę specjalizujących się stanowią lekarze przeprowadzający przeszczepianie szpiku i/lub komórek macierzystych. Z uwagi na oczywiste różnice w zakresie wymaganej wiedzy i w zakresie wymaganych umiejętności praktycznych program specjalizacji dla tej grupy lekarzy przedstawiono jako oddzielny wariant. Cel zasadniczy studiów specjalizacyjnych Zdobycie wiedzy teoretycznej (w zakresie przewidzianym programem) oraz umiejętności praktycznych pozwalających na samodzielne pobieranie i przeszczepianie narządów, oraz leczenie chorych w bezpośrednim i odległym okresie po przeszczepieniu narządu, lub w odniesieniu do szpiku - odpowiednie umiejętności praktyczne w pobieraniu i przeszczepianiu szpiku oraz opiece nad chorymi po zabiegu. Wariant A Program specjalizacji dla lekarzy zajmujących się przeszczepianiem narządów Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji? W transplantologii klinicznej mogą specjalizować się lekarze posiadający specjalizację II stopnia w chirurgii dziecięcej, chirurgii ogólnej, chorobach wewnętrznych, pediatrii, urologii uzyskaną na podstawie poprzednich przepisów lub lekarze posiadający tytuł specjalisty w chirurgii dziecięcej, chirurgii ogólnej, chorobach wewnętrznych, pediatrii, urologii uzyskany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25.03.1999 r. Wymagana wiedza Oczekuje się, że po zakończeniu specjalizacji lekarz wykaże się znajomością niżej wymienionych zagadnień.
Lekarze zajmujący się przeszczepianiem szpiku dodatkowo powinni znać zagadnienia wymienione w pkt. a-g projektu programu specjalizacji w części dotyczącej przeszczepiania szpiku ( w załączeniu). Wymagane umiejętności praktyczne Po zakończeniu specjalizacji lekarz powinien wykazać się umiejętnością
Ponadto lekarz specjalista powinien wykazać się umiejętnością:
Ponadto powinien
Zakres umiejętności praktycznych niezbędnych do osiągnięcia przez lekarzy zajmujących się przeszczepianiem szpiku podano w pkt. a – e projektu programu specjalizacji w części dotyczącej przeszczepiania szpiku. Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych Kurs wprowadzający (30 godzin) w pierwszym roku kształcenia, organizowany przez Instytut Transplantologii AM w Warszawie. Kursy doskonalące
Kurs atestacyjny (30 godzin) organizowany przez CMKP – przed zakończeniem programu specjalizacji. Wykłady i seminaria. Tematy: pełen zakres tematyki transplantacji narządów i szpiku. Postępy w okresie ostatnich 2 lat.
Staże kierunkowe a) Dla lekarzy specjalności zabiegowych
b) Dla lekarzy specjalności zachowawczych
c) Staż uzupełniający w oddziale o odmiennym profilu
d) Staż w pracowni HLA i w Centralnej Liście Biorców - 2 tygodnie
e) Staż w pracowni histopatologicznej - 2 tygodnie (lub udział w kursie) oraz staż w pracowni USG - 2 tygodnie (w czasie kształcenia określonego w pkt. c)
f) Staż w Centrum Koordynacyjno-Organizacyjnym Poltransplant
g) Staż w akredytowanym ośrodku przeszczepiania szpiku
Formy samokształcenia Studiowanie piśmiennictwa Specjalizującego się obowiązuje znajomość podstawowych podręczników (literatura w załączeniu) oraz piśmiennictwa: Transplantation, Transplantaion Proceedings, Clinical Transplantation, Transplant International, Annals of Transplantation. Przygotowanie publikacji W okresie specjalizacji obowiązuje opracowanie i opublikowanie jednej pracy poglądowej lub jednej pracy oryginalnej z zakresu transplantologii, immunologii klinicznej, immunogenetyki. Udział w działalności towarzystw lekarskich Udział w jednym zjeździe krajowym lub międzynarodowym i prezentacja pracy.
Kształcenie w wykonywaniu zabiegów i procedur medycznych Wykaz i liczba procedur medycznych i zabiegów, w których specjalizujący się lekarz ma obowiązek uczestniczyć, i które ma obowiązek samodzielnie wykonać Lekarze specjalności zabiegowych
Lekarze specjalności zachowawczych
Jeśli w danym oddziale przeszczepia się wszystkie narządy obowiązkowe kształcenie może być zaliczone w oddziale macierzystym. Jeśli jest przeszczepiany tylko jeden z narządów to w czasie trwania specjalizacji należy odbyć kształcenie w innym oddziale chirurgicznym przeszczepiającym inne narządy tak aby uzyskać konieczne minima wykonanych zabiegów (patrz powyżej - staże kierunkowe). Kształcenie odbywane w ośrodku zagranicznym należy potwierdzić zaświadczeniem z tego ośrodka. Powinno ono być zweryfikowane przez konsultanta krajowego. Pełnienie dyżurów lekarskich Specjalizującego się lekarza obowiązuje odbycie co najmniej 20 dyżurów w ośrodku dokonującym przeszczepów.
Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych Kolokwia
Sprawdziany umiejętności praktycznych
Ocena przygotowanej pracy oryginalnej lub poglądowej Kierownik specjalizacji ocenia od strony merytorycznej i metodologicznej pracę poglądową lub oryginalną napisaną przez lekarza specjalizującego się w transplantologii klinicznej Znajomość języków obcych Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże się praktyczną co najmniej jednego z języków obcych: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego. Czas trwania specjalizacji Czas trwania specjalizacji w transplantologii klinicznej wynosi 24 miesiące, w tym:
Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w transplantologii klinicznej Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:
Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji. W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji. Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego. Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych. Warunki kwalifikacji jednostek organizacyjnych uprawnionych do prowadzenia specjalizacji w transplantologii klinicznej Specjalizacja odbywa się zgodnie z warunkami ujętymi w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25.03.1999 r w akredytowanym oddziale przeprowadzającym transplantacje narządów jamy brzusznej (przeprowadzającym ponad 50 przeszczepień nerek lub 20 przeszczepień wątroby w okresie 2 lat) lub klatki piersiowej (przeprowadzającym nie mniej niż 60 transplantacji serca w okresie 2 lat) lub w akredytowanym oddziale w którym leczy się chorych po przeszczepieniu narządu. Za akredytowany oddział wewnętrzny uważa się taki, który współpracuje z oddziałem chirurgicznym przeprowadzającym podaną powyżej liczbę zabiegów. Akredytacji udziela Ministerstwo Zdrowia po wystąpieniu kierownika jednostki i opinii Zespołu Konsultanta Krajowego. Wariant B Program specjalizacji dla lekarzy zajmujących się przeszczepianiem szpiku i komórek macierzystych Kto może ubiegać się o rozpoczęcie specjalizacji? Specjalizacja przewidziana jest głównie dla lekarzy zatrudnionych w oddziałach wykonujących przeszczepy allogeniczne szpiku (komórek krwiotwórczych) posiadających już umiejętności praktyczne i doświadczenie w prowadzeniu zabiegów i w opiece po przeszczepieniu. Kandydaci winni posiadać specjalizację podstawową; z chorób wewnętrznych lub pediatrii i udokumentowane doświadczenie w zakresie hematologii, onkologii lub immunologii klinicznej. Wymagana wiedza Oczekuje się, że po zakończeniu specjalizacji lekarz wykaże się znajomością niżej wymienionych zagadnień.
Wymagane umiejętności praktyczne Po zakończeniu specjalizacji lekarz powinien wykazać się umiejętnością
Formy zdobywania wiedzy i umiejętności praktycznych Kurs wprowadzający (30 godzin) w pierwszym roku kształcenia. Kursy doskonalące Organizowane przez Polskie Towarzystwo Transplantacyjne, Polskie Towarzystwo Hematologii i Transfuzjologii, CMKP, Polską Szkołę Hematologii, konferencje specjalistyczne. Kurs atestacyjny Organizowany przed egzaminem. Staże kierunkowe
Formy samokształcenia Studiowanie zalecanego piśmiennictwa Podręczniki: Bone Marrow Transplantatiom; red S.J.Forman, K.Bloome,
MD Thomasa. Polskie podręczniki z zakresu hematologii, immunologii i transplantologii. Czasopisma: Bone Marrow Transplantation, Blood, Acta Haematologica Polonica, Transplantation Proceedings, Annals of Transplantation i inne czasopisma z zakresu transplantologii, immnologii, hematologii i onkologii. Przygotowanie publikacji W okresie specjalizacji obowiązuje opracowanie dwóch publikacji z zakresu transplantacji szpiku (prac poglądowych lub oryginalnych). Udział w działalności towarzystw lekarskich Udział w jednym zjeździe krajowym lub międzynarodowym i prezentacja pracy. Członkostwo w specjalistycznych towarzystwach medycznych. Kształcenie w wykonywaniu zabiegów i procedur medycznych Wykaz i liczba procedur medycznych i zabiegów, w których specjalizujący się ma obowiązek uczestniczyć.
Wykaz i liczba świadczeń specjalistycznych, które specjalizujący się lekarz ma wykonać
Pełnienie dyżurów lekarskich Specjalizującego się lekarza obowiązuje odbycie co najmniej 20 dyżurów w ośrodku dokonującym przeszczepów. Metody oceny wiedzy i umiejętności praktycznych Kolokwia
Sprawdziany umiejętności praktycznych Potwierdzenie wymaganych umiejętności praktycznych przez kierownika akredytowanego ośrodka oparte na ocenie w czasie stażu specjalizacyjnego. Ocena przygotowanej pracy oryginalnej lub poglądowej Kierownik specjalizacji ocenia od strony merytorycznej i metodologicznej prace poglądowe lub oryginalne napisane przez lekarza specjalizującego się w transplantologii klinicznej. Znajomość języków obcych Oczekuje się, że specjalizujący się lekarz wykaże się praktyczną co najmniej jednego z języków obcych: angielskiego, francuskiego lub niemieckiego. Czas trwania specjalizacji Czas trwania specjalizacji w transplantologii klinicznej wynosi 24 miesiące. Postępowanie kwalifikacyjne dla lekarzy ubiegających się o rozpoczęcie specjalizacji w transplantologii klinicznej Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w skład której wchodzą:
Komisja ocenia wnioski pod względem formalnym i ustala listę lekarzy, którzy uzyskają zgodę na rozpoczęcie specjalizacji. W przypadku postępowania konkursowego (jeżeli specjalizacja ma być realizowana w ramach rezydentury lub gdy liczba kandydatów przekracza liczbę przewidzianych miejsc szkoleniowych) organizowany jest egzamin testowy a następnie komisja przeprowadza rozmowy kwalifikacyjne. Jeżeli do konkursu przystępuje duża liczba lekarzy powoływane są zespoły podległe komisji. Egzamin testowy opracowany przez Krajową Radę Egzaminów Lekarskich organizuje i przeprowadza kierownik wojewódzkiego ośrodka metodyczno-organizacyjnego. Komisja kwalifikacyjna ds. specjalizacji w oparciu o wyniki testu i rozmowy kwalifikacyjnej ustala listę rankingową służącą do wypełnienia miejsc szkoleniowych.
Warunki jakie powinien spełniać ośrodek posiadający prawo specjalizacji Posiadać akredytację MZ na wykonywanie allotransplantacji szpiku i spełniać wymogi przewidziane dla ośrodków transplantacji szpiku w odpowiednich zaleceniach EBMT.
(c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2000 |