Jakość kształcenia specjalizacyjnego lekarzy inwestycją w bezpieczeństwo pacjentów. Oczekiwania i wyzwania

1 lipca 2025 r. w SPSK im. prof. W. Orłowskiego CMKP odbyła się, zorganizowana przez redakcję Pulsu Medycyny, debata „Jakość kształcenia specjalizacyjnego lekarzy inwestycją w bezpieczeństwo pacjentów. Oczekiwania i wyzwania”

Z ramienia CMKP w debacie uczestniczyli: prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, zastępca dyrektora ds. naukowych – prorektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii CMKP w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym im. prof. W. Orłowskiego w Warszawie oraz mgr Marta Opałka, naczelnik Biura Programów, Akredytacji i Kontroli Szkolenia, pełnomocnik dyrektora ds. akredytowanych form szkolenia w zawodach medycznych, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

Przedstawiciele Porozumienia Rezydentów zaznaczyli trzy najistotniejsze z ich punktu widzenia problemy w realizacji szkolenia specjalizacyjnego – deklarowane przez respondentów przeprowadzonej wśród uczestników szkolenia specjalizacyjnego anonimowej ankiety. Są to: zabezpieczanie na dyżurach jednocześnie kilku oddziałów – co jest niezgodne z ich programami specjalizacji, niedopuszczanie młodych lekarzy do realizacji procedur wynikających z programu specjalizacji oraz pozostawianie lekarzy w trakcie szkolenia bez wsparcia i nadzoru lekarzy specjalistów.

Prof. Radosław Owczuk, prezes Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii zaapelował do Ministerstwa Zdrowia o częstsze i bardziej wnikliwe kontrole w jednostkach, którym przyznano akredytację w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii. Podkreślił także konieczność weryfikowania akredytacji częściej niż obecnie – nawet co dwa lata.

Pani Marta Opałka wyjaśniła, że przepisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty przewidują pięcioletni okres akredytacji. Ewentualne zmiany w tym zakresie wymagają nowelizacji przepisów. Odniosła się także do kwestii samodzielnego dyżurowania specjalizantów, podkreślając, że w określonych warunkach, jest to dopuszczalne prawnie. Kluczową rolę w bieżącym i systematycznym przestrzeganiu tych reguł pełnią jednak kierownicy jednostek szkolących, kierownicy specjalizacji i lekarze kierujący pracą oddziałów. CMKP ma możliwość weryfikowania faktycznego przebiegu szkolenia głównie w toku prowadzonych postępowań kontrolnych. Bieżący monitoring odbywa się bowiem, przede wszystkich, z użyciem ankiet i narzędzi cyfrowych.

Prof. Piotr Jankowski także stwierdził, że wszelkie nieprawidłowości dotyczące procesu szkolenia poszczególnych lekarzy powinny być przez nich zgłaszane – w pierwszej kolejności do kierownika specjalizacji, ordynatora oddziału, czy dyrektora szpitala, a jeżeli to nie przyniesie efektów – do dyrektora CMKP. Podkreślił także, że sam ma doświadczenia z kontrolą szkolenia w swoim oddziale. Trudności w obsadzie dyżurów to przede wszystkim problem systemowy. Ustawowy obowiązek aktualizowania programów specjalizacji, powinien uwzględniać także dzisiejsze realia systemu ochrony zdrowia, również w zakresie aktualnej specyfiki i liczby świadczeń zdrowotnych – podkreślił prof. Jankowski.

Prof. Urszula Demkow, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia podkreśliła konieczność takiego określania warunków akredytacji do szkolenia, które pozwolą na funkcjonowanie w tym obszarze placówek wszystkich szczebli – od szpitali powiatowych, po placówki uniwersyteckie. Wskazała także konieczność pogodzenia niezbędnej wiedzy ogólnej z danej gałęzi wiedzy medycznej z dynamicznie rosnącym wyspecjalizowaniem wiedzy lekarskiej w poszczególnych – często nowych – wąskich dziedzinach medycyny.

Uczestnicy spotkania zgodzili się, że eliminowanie nieprawidłowości w realizacji szkolenia specjalizacyjnego jest zadaniem szerokiego kręgu podmiotów uczestniczących w tym procesie. CMKP zadeklarowało gotowość do intensyfikacji działań m. in. w zakresie kontroli w realizacji szkolenia, apelując o zgłaszanie konkretnych przypadków łamania obowiązujących reguł szkolenia specjalizacyjnego. Zgodzono się także, że współpraca wszystkich interesariuszy systemu będzie kluczem do udoskonalenia rozwiązań w obszarze szkolenia specjalizacyjnego lekarzy.