Wytyczne dla farmaceutów dotyczące wykonywania pomiarów, które pomogą ocenić stan odżywienia pacjenta

Zespół do spraw Standaryzacji Opieki Farmaceutycznej Naczelnej Izby Aptekarskiej i Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego razem z prof. Ryszardem Gellertem, dyrektorem Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego i dr n. prawn., lek. med. Iwoną Wrześniewską-Wal, p.o. kierownikiem Zakładu Prawa Medycznego i Orzecznictwa Lekarskiego Szkoły Zdrowia Publicznego CMKP opracowali „Wytyczne dla farmaceutów dotyczących wykonywania pomiarów podstawowych parametrów antropometrycznych i wykorzystania ich do oceny stanu odżywienia pacjenta”.

Wytyczne wskazują na kluczowe metody wykorzystywane w rozpoznawaniu nadmiernej masy ciała. Zalicza się do nich: pomiar masy ciała i wzrostu oraz obliczany na ich podstawie wskaźnik BMI (masa ciała (kg) podzielony przez kwadrat wzrostu (m²), pomiar obwodu w talii oraz wskaźnik talia-biodra. Na ich podstawie farmaceuta oceni stan odżywienia pacjenta i wyda stosowne rekomendacje np.: zaleci kontakt z lekarzem lub podejmie działania edukacyjne.

Farmaceuci – po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego organizowanego przez CMKP – mogą wykonywać w aptekach badania wskaźników antropometrycznych (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 stycznia 2022 r. w sprawie wykazu badań diagnostycznych, które mogą być wykonywane przez farmaceutę). W CMKP w tym roku odbyło się 28 kursów kwalifikacyjnych dotyczących wykonywania badań diagnostycznych oraz interpretacji wyników przez farmaceutów w zakresie zaleconej farmakoterapii. Wzięło w nich udział 445 osób. Kolejne edycje są planowane w przyszłym roku.

Otyłość jest zaliczona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) do jednej z ”epidemii XXI wieku”. Uważa się, że do 2025 r. nawet co czwarta osoba na świecie (2,7 mld ludzi) może cierpieć z powodu nadwagi lub otyłości. W Polsce – według danych opublikowanych przez GUS – u 56,6 proc.  dorosłej populacji stwierdzono nadwagę lub otyłość. Podstawowym badaniem służącym do rozpoznawania nadwagi i otyłości są właśnie pomiary antropometryczne.